Geurvretende schimmels reinigen industrieel afvalgas

Aan milieuverontreiniging zit vaak letterlijk een luchtje. Zo zorgt de industrie soms voor veel geurhinder door de uitstoot van afvalgassen. Styreen bijvoorbeeld is een kwalijk riekend stofje, dat vooral vrijkomt bij de plastic- en rubberindustrie. Ir. H.H.J. Cox ontwikkelde een nieuw type biofilter, waarin schimmels de met styreen vervuilde lucht snel en doeltreffend reinigen. Op het biofilter is inmiddels patent aangevraagd. TNO onderzoekt met een aantal bedrijven de mogelijkheid om het filter op de markt te brengen. Cox promoveert op 8 december aan de vakgroep Microbiologie van de Rijksuniversiteit Groningen.

Tot nog toe werd met styreen vervuilde lucht gereinigd in compost-biofilters, enorme bakken, soms zelfs ter grootte van een fabriekshal. Hierin zit compost of boomschors als 'levend' basismateriaal, met daarop een laagje bacteriën, de zogeheten biofilm. De verontreinigde lucht wordt door de bak geblazen, waarbij de bacteriën het styreen afbreken.

Het filterbed van een compostfilter is echter tamelijk gevoelig voor verzuring en uitdroging. Bacteriën leggen dan snel het loodje. Daarom zocht Cox een alternatieve methode om styreenhoudende lucht in biofilters te behandelen. In plaats van bacteriën op compost koos hij schimmels op 'dood' basismateriaal als uitgangspunt. Hij experimenteerde met uiteenlopende basismaterialen op zoek naar schimmels, die styreen snel en evenwichtig afbreken. Een filter met het mineraalgesteente perliet gaf het beste resultaat. Een belangrijke rol daarin speelt de schimmel Exophiliala jeanselmei, die ook onder droge, zure omstandigheden zijn werk blijft doen.

Het nieuwe schimmelfilter is goedkoper en doeltreffender. Het kan meer styreenhoudende industrielucht reinigen, zodat het in een kleiner formaat kan worden uitgevoerd. Dat betekent een behoorlijke besparing op kostbaar vloeroppervlak. Bovendien gaat het nieuwe filter wel een jaar mee, terwijl een klassiek compostfilter al na drie maanden problemen begint te vertonen. De promovendus vermoedt, dat ook andere industriële afvalgassen zich lenen voor de aanpak van schimmels op 'dood' basismateriaal.

Ook heeft de promovendus zich nader verdiept in de microbiologische processen die zich in het binnenste van het biofilter afspelen. Het filter blijkt geen homogene bak te zijn, maar een smeltkroes van diverse schimmels, die niet overal in het filterbed in gelijke mate actief zijn, zo toonde Cox aan door op verschillende diepten in het biofilter te kijken. Met de verkregen gegevens zijn biofilters aanzienlijk te verbeteren.