EU verleent klikkers over kartel gratie

BRUSSEL, 7 DEC. Europees commissaris Karel van Miert wil bedrijven die deelnemen aan een illegaal kartel en daarover klikken, gratie verlenen. Met deze maatregel hoopt de Eurocommissaris de strijd tegen illegale kartelvorming te kunnen opvoeren. Dat kondigde Van Miert, die is belast met het concurrentiebeleid in de Europese Unie, gisteren aan.

Van Miert is zeer actief in het aanpakken van illegale kartels, die in strijd zijn met het principe van vrije concurrentie op de Europese markt. De commissie stelde sinds begin vorig jaar zestien onderzoeken in naar kartelvorming. Onlangs nog deden inspecteurs van de Europese Commissie invallen bij softwaregigant Microsoft en bij een twintigtal chemische bedrijven, onder andere DSM en vestigingen van Dow Chemical in Nederland. Vorige maand werd een inval gedaan bij enkele Volkswagen verdelers in Italië.

Van Miert beklaagde zich er gisteren over dat de inspecteurs van de Europese Commissie het steeds moeilijker krijgen bij het opsporen van illegale kartels. Het is “bijna een wonder” wanneer voldoende bewijsmateriaal kan worden verzameld over illegale prijsafspraken. Sommige bedrijven houden zelfs “alarm-oefeningen”, om het personeel te leren wat te doen bij een onverwachte inval van Europese inspecteurs.

Voor de nieuwe maatregel om met 'overlopers' de aanpak van kartels efficiënter te maken, heeft Van Miert zich laten inspireren door de manier waarop in de Verenigde Staten en Canada tegen kartels wordt opgetreden. Daar blijkt de gratieregeling voor 'pentiti' positieve effecten te hebben. Het aantal aanmeldingen van kartels is er gestegen van één per jaar naar één per maand, de onderzoeken verlopen gemakkelijker en het heeft ook een ontmoedigend effect.

Volgens het voorstel van de Eurocommissaris hoeft een onderneming die gedetailleerde informatie verschaft over een illegaal kartel, geen boetes of andere straffen te ondergaan. Voorwaarde is dat de commissie nog geen of onvoldoende informatie heeft over deze kartel, dat het verklikkende bedrijf bereid is mee te werken gedurende het onderzoek en dat het niet de leidende onderneming in het kartel is. Het 'overlopen' moet in ieder geval gebeuren voordat de commissie is binnengevallen bij de van kartelvorming verdachte ondernemingen.

Als er al een onderzoek is begonnen naar een kartel en een bedrijf is op dat moment bereid mee te doen aan het onderzoek, dan biedt de Commissie strafvermindering aan die kan oplopen tot 50 procent van de normale boete. Deze maatregel wordt overigens nu al in praktijk gebracht, maar krijgt met de gisteren voorgestelde tekst ook een juridische basis. Van Miert, die voor zijn voorstel de steun heeft van de hele Commissie, moet de gratieregeling nog ter goedkeuring voorleggen aan de Europese lidstaten.

Kartels en andere overeenkomsten die de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden, zijn verboden bij het oprichtingsverdrag van de Europese Unie. Concurrentiebeperkende afspraken, zoals kartels, maar ook informele regelingen tussen bedrijven, moeten bij de commissie aangemeld worden, tenzij deze uitsluitend betrekking hebben op de marktverhoudingen binnen één land.

De commissie heeft ruime bevoegdheid om de kartels te beoordelen en eventueel te verbieden. Vrijstelling wordt verleend als de commissie vindt dat de economische voordelen van de samenwerking opwegen tegen de concurrrentiebeperking. Tegen niet bij de commissie aangemelde kartels kan een onderzoek worden ingesteld op grond van een klacht. Het concurrentiebeleid van de commissie is er vooral op gericht illegale overeenkomsten tussen grote bedrijven te verbieden. Kleinere ondernemingen worden zelfs aangemoedigd samen te werken, op het gebied van onderzoek en gezamenlijke in- en verkoop.