Schrijber blaast lyrisch New York tevoorschijn

In Motion. Regie: Coco Schrijber. New York, images from the edge. Regie: Joost Bosland. In Amsterdam, Rialto en Utrecht, 't Hoogt.

Rondkijken in een vreemde stad is toch het leukste wat er is. Een stukje wandelen, iemand aanschieten voor een praatje en steeds met volle teugen het straatbeeld indrinken. Ik ben jaloers op de makers van In Motion en New York, images from the edge, die met hun camera New York verkenden. De korte films van Coco Schrijber en Joost Bosland draaien in één programma en dat maakt ze dubbel zo aardig. De lyriek van Schrijber en de prozaïsche aanpak van Bosland vullen elkaar mooi aan.

In Motion is het New York van taxichauffeur / saxofonist David S. Ware. Op zijn 25ste, toen hij rijp was voor de absolute top in het jazz-circuit, stapte hij eruit en werd taxichaufeur. Schrijber zit naast hem als hij door de stad rijdt, en luistert en kijkt. Fascinerende, aan de beste momenten van Pulp Fiction herinnerende monologen over de koninkrijken der planten, mineralen en dieren en 'innerlijke ruimtes' waar de creativiteit zetelt.

Daaroverheen drapeert Schrijber beelden van de stad, rijders langs de straat, soms alleen maar lichtvlekken in een tunnel, steeds gemonteerd in het hoekige ritme van de jazz. In de laatste beelden rijdt Ware overdag naar een heuvel buiten de stad, pakt daar zijn saxofoon en begint te spelen. Door deze beelden heeft Schrijber flarden van nachtelijke taxiritten gemonteerd. De suggestie is duidelijk: de stad die we gezien hebben, is een saxofonisch New York, door Ware voor ons tevoorschijn geblazen.

Boslands New York, images from the edge is veel rechtlijniger, had een Pauline-Broekema-achtig item in het acht-uurjournaal kunnen zijn - al wil ik Bosland zeker niet te kort doen. Hij volgt een aantal mensen aan de zelfkant (the edge) van de stad, die kunst maken en proberen te overleven in kraakpanden, opvanghuizen of dozen. De film is tamelijk statisch; de personen moesten van hem echt even voor de camera gaan staan, als ze iets wilden vertellen. Ze hadden ook in Seattle kunnen staan, denk je dan, of in Philadelphia.

Eén scene is wel onvervalst New York. Een aantal arme kunstenaars mag zijn werk vertonen op de jaarlijkse 'Outsider Art Fair'. De snobberige bezoekers daar, de Franse psychiater die in de sculptuur van Carla “precies de energie vind, die ik zoek in kunst”, ze kunnen zo door naar een film van Woody Allen.