Katachtige reddingen invaller Menzo

BREMEN, 6 DEC. Hij zag de voorzet aankomen. Hij deed een stap terug omdat de bal te ver van zijn doelgebied verwijderd bleef. Hij concentreerde zich op de kopstoot van Marco Bode en wachtte op de stuit. En vervolgens sloeg hij de bal met een katachtige reactie uit zijn goal. Dat de bal volgens ooggetuigen wel maar volgens het arbitrale trio niet over de doellijn was geweest, was de gerechtigheid voor een veel geplaagde keeper.

Stanley Menzo hielp PSV gisteravond tegen Werder aan een plaats in de kwartfinales van het UEFA-Cuptoernooi. De 2-1 overwinning in Eindhoven werd twee weken later gevolgd door een zwaarbevochten 0-0 gelijkspel in Bremen. Menzo werd na afloop bedolven onder de felicitaties. Manager Arnesen gaf een dikke knuffel, Ronaldo vloog hem om zijn nek, het publiek scandeerde zijn naam. Gelukkig, hij leefde nog. De doelman met die prachtige uitstraling stond eindelijk weer eens onder de lat. “Ik deed wat ik moest doen, ik deed gewoon mijn werk.”

Een kwartier na rust was hij ingevallen voor Ronald Waterreus, die met een gescheurde borstspier waarschijnlijk voor enkele weken is uitgeschakeld. Daar stond Menzo, met zijn gele shirt en zijn oranje handschoenen. Hij kreeg meteen een officiële waarschuwing voor tijdrekken, maar verder liet de 32-jarige Amsterdammer zich niet van de wijs brengen. Hij sleepte zijn ploeg naar de volgende ronde en voelde na twaalf ellendige maanden eindelijk weer iets triomfantelijks van binnen.

Na de wedstrijd wilde hij aanvankelijk niet reageren op zijn invalbeurt. “Ik heb het koud, ontzettend koud”, stamelde Menzo onder de schijnwerpers van het Weser-stadion. Even later was hij beter aanspreekbaar. “Ik dank God dat het zo is gegaan. Ik ken de twee kanten van de medaille. Nu was het gelukkig de goede kant. De laatste tijd sta ik heel goed te keepen in het tweede elftal. Dat heeft me veel vertrouwen gegeven.”

Meer dan een jaar geleden viel Menzo uit met een gekneusde vinger. Plaatsvervanger Waterreus greep zijn kans en kreeg het vertrouwen van de pas aangestelde trainer Advocaat. De oude bondscoach had zich al eerder sceptisch uitgelaten over de kwaliteiten van Menzo. In oktober 1992 werd hij in Oranje gepasseerd, na een enorme blunder tegen Polen. “Toen is de ellende begonnen.”

Gisteravond mocht Menzo eindelijk weer een keertje opdraven. Waterreus was in de eerste helft geblesseerd geraakt toen de Duitser Frank Neubarth onbesuisd op hem was ingelopen. De Limburger met de dikke benen had het zwaar te verduren tegen het opportunistische spel van Werder. Bij een hoekschop van Basler dook Waterreus onder de bal door. Hij werd gered door ploeggenoot Marciano Vink, die de bal van de doellijn kopte. Een paar minuten later werd Waterreus gepasseerd door Bode. Dit keer kwam Stan Valckx zijn zwalkende doelman te hulp. Ook bij kansen voor Neubarth en Junior Baiano maakte de geboren lijnkeeper geen sterke indruk.

PSV kreeg in de eerste helft een paar kleine mogelijkheden. Marciano Vink werd gestuit door doelman Frank Rost, Luc Nilis zag een subtiele boogbal over zeilen en Ronaldo schoot vlak voor rust slap in toen hij landgenoot Baiano voor de eerste en laatste keer zijn hielen had laten zien.

In de tweede helft kreeg PSV meer grip op het middenveld. Een schot van Cocu belandde op de paal. Een vrije schietkans voor Wouters eindigde tegen de reclameborden. Werder claimde een penalty toen Jonk de bal onbewust tegen de hand kreeg. De woede bij het Duitse publiek over de niet getelde 'kopgoal' van Bode was toen juist verstomd. Een paar uur na de wedstrijd tegen Werder genoot Menzo stilletjes van zijn geslaagde invalbeurt. Terwijl de andere PSV'ers het succes op tamelijk uitbundige wijze vierden, maakte hij tijd voor een laatste gesprek. Advocaat spreekt van een introverte persoon, zelf noemt hij zich juist heel openhartig. Het contact tussen de twee tegenpolen mag gerust belabberd worden genoemd.

“Sinds Advocaat hier trainer is weet ik dat ik nergens meer op hoef te rekenen. Hij ziet het gewoon niet in mij zitten, klaar. We hebben geen ruzie, we kunnen zelfs door dezelfde deur. Maar op de een of andere manier klikt het niet tussen ons. In het Nederlands elftal voelde ik ook geen band. Je moet van de coach een bepaald gevoel ontvangen. Bij Cruijff en Van Gaal voelde ik altijd steun.”

Johan Cruijff was de trainer die hem in 1986 voor de leeuwen gooide in Ajax 1. Onder Louis van Gaal kreeg hij de tweede grote klap in zijn keepersloopbaan. Na een blunder in de Europa-Cupwedstrijd tegen Auxerre moest hij in het voorjaar van 1993 plaatsmaken voor Edwin van der Sar. “Ik heb het Van Gaal nooit kwalijk genomen, ook omdat hij aandacht aan me bleef besteden.”

Ruim een jaar na de teleurstellende ervaring bij Ajax werd hij door Aad de Mos (wat een ironie!) naar PSV gehaald. Na een paar maanden werd hij bankzitter. Het contact met Waterreus was en bleef nogal koeltjes. “We hebben geen slechte relatie, we hebben helemaal geen relatie”, vertelde Waterreus in een vraaggesprek met Voetbal International. Menzo wil er liever niet op reageren. Maar hij vindt het onbegrijpelijk dat zijn collega hem gisteravond niet kwam feliciteren. “Ook al ga je nog zo slecht met elkaar om, ik had dat in zijn plaats zeker gedaan.”

Misschien dat hij de komende weken een paar keer in actie mag komen, zolang Waterreus geblesseerd is. Maar voor het nieuwe kalenderjaar maakt Menzo zich weinig illusies. “Ik verlies de realiteit nooit uit het oog. En de realiteit is dat ik alleen maar invaller ben. Ik baal op de bank, dat is mijn grootste kwelling. Je kunt je niet goed in de wedstrijd verplaatsen. De bank is alleen belangrijk op het moment dat je een reserve nodig hebt.”

Zijn contract loopt door tot de zomer van 1997. Een geïnteresseerde club mag altijd komen praten, maar veel salaris zal Stanley Menzo niet inleveren. De gediplomeerde vliegenier heeft zijn hoop eerder gevestigd op een tweede carrière als piloot. “Als iemand me een baan bij de KLM in het vooruitzicht stelt, dan kap ik onmiddellijk met voetballen en probeer ik alle benodigde papieren zo snel mogelijk te halen.”