Franse markt mist mondiale beurshausse

AMSTERDAM, 6 DEC. De Amsterdamse effectenbeurs volgt Wall Street doodgemoedereerd van record naar record. In Londen en Frankfurt schommelen de aandelenkoersen rond hun recente hoogtepunten. En Parijs? In Parijs is het nu al weer bijna twee jaar geleden dat de effectenbeurs haar laatste hoogterecord scherper stelde op 2361 punten. Vanochtend noteerde de CAC-index van veertig toonaangevende Franse aandelen daar ver onder. Waar aandelen in de Europese Unie er sinds begin 1994 12 procent op vooruit zijn gegaan, zijn beleggers in Frankrijk zijn er in bijna twee jaar tijd bijna 24 procent bij ingeschoten. Alleen al sinds het begin van de stakingsgolf die Frankrijk nu teistert zijn de koersen er ruim vijf procent op achteruit gegaan.

Overal in Europa lopen de economische vooruitzichten fors terug, nu de industrie inteert op al te enthousiast aangelegde voorraden en de consument zijn hand op de knip houdt. Maar vrijwel overal houden de aandelenkoersen stand nu de renteniveau's juist door de economische groeivertraging en lagere inflatie omlaag gaan, en kijken aandelenbeleggers al vast over de horizon naar groeiende bedrijfswinsten.

Behalve in Parijs. De stakingen tegen de gevolgen van de bezuinigingen die het kabinet-Juppé zich heeft voorgenomen om tijdig te voldoen aan de toelatingscriteria voor de Economische en Monetaire Unie, eisen hun tol op Frankrijks financiële markten. Buitenlandse beleggers houden naar schatting een kwart van de aandelen van de Franse beursgenoteerde ondernemingen in portefeuille. Dat lijkt weinig, maar omdat een zeer groot deel van het Franse aandelenbezit vastzit in onderlinge belangen, is de invloed van buitenlanders op de prijsvorming veel groter dan hun bezit doet vermoeden. En het is juist onder de buitenlandse investeerders waar de scepsis over de Franse economie en financiële markten groot is.

De officiële raming voor de Franse economische groei in 1996 bedraagt drie procent, maar in de markt gelooft niemand daar meer in. De Amerikaanse investeringsbank J.P. Morgan verlaagde onlangs de prognose van 1,7 procent naar 1,3 procent en verwacht een negatieve economische groei in het vierde kwartaal van dit jaar. De gevolgen van de staking zijn daar nog niet bij inbegrepen. “We kunnen dat nog niet kwantificeren, maar de grote stakingsgolf van eind 1986 tot begin 1987 kostte vijf procent aan industriële produktie”, zegt econoom David Naudé van J.P. Morgan. Als de economische verzwakking door de staking doorzet in het eerste kwartaal van 1996 loopt Frankrijk de kans om in een kleine recessie te geraken.”

In de landen met harde 'onverdachte' valuta's, zoals Duitsland en Nederland, heeft de huidige groeivertraging een gunstig rente-effect. Alleen al dit jaar is de Duitse rente op langlopende leningen met 1,75 procent gedaald tot 6 procent. “Fundamenteel ziet het er ook goed uit voor de Franse obligatiemarkt”, zegt B. Vliegenthart, die bij het Rotterdamse Robeco de leiding heeft over obligatiebeleggingen. Maar toch is het voor investeerders op dit moment bijzonder lastig om posities in te nemen in Parijs. Het renteverschil met Duitsland, dat begin 1994 vrijwel verdwenen was, is door wantrouwen in de Franse kansen het begrotingstekort afdoende terug te brengen en de koers van de franc te handhaven, gestaag opgelopen tot 0,8 procent. “Tegenvallende groeiberichten helpen de rente omlaag te brengen”, schetst Vliegenthart het dilemma, “maar kunnen het nu juist ook moeilijker maken voor Frankrijk om het begrotingstekort te verminderen.” Hij is onder- noch overbelegd in Frankrijk, en koestert de verwachting dat het kabinet-Juppé de huidige storm zal uitzitten zonder concessies te hoeven doen.

In de markt voor kortlopend geld is het renteverschil met Duitsland zelfs opgelopen tot meer dan 2,5 procent in Frans nadeel. Burgers en bedrijven, maar ook de investeerders, hebben daarmee fors hogere financieringslasten dan hun Duitse mede-Europeanen.

Als het kabinet-Juppé alsnog bezwijkt onder de druk van de stakingen, of te veel concessies doet, dan leidt de resulterende vertrouwensbreuk op de financiële markten volgens specialisten tot een verzwakking van de franc en verder stijgende marktrentes. “De Banque de France zal zo snel mogelijk moeten meeprofiteren van mogelijke officiële renteverlagingen in Duitsland door de groeivertraging die ook daar optreedt”, zegt Naudé. Een verlaging van het disconto en de geldmarktrentes in Duitsland, waartoe de Duitse Bundesbank op donderdag 14 december zou kunnen besluiten, zou in Frankrijk zeer welkom zijn.