Boerenacties verharden zich; Coalitie steunt het mestbeleid in hoofdlijnen

DEN HAAG, 6 DEC. De coalitiepartijen zullen in hoofdlijnen het mestbeleid van de ministers Van Aartsen (landbouw) en De Boer (milieu) ondersteunen.

De fracties van VVD, PvdA, D66 en CDA pleiten er wel voor dat op termijn alle boeren een mineralenaangifte moeten doen. In de aangifte geven boeren op hoeveel mest er wordt geproduceerd. Het kabinet wil alleen de grote vervuilers hiertoe verplichten. Maandag debatteert het kabinet met de Kamer over het mestbeleid.

De boeren zijn vooral fel gekant tegen de normen die het kabinet wil invoeren die het aantal kilo's voor de maximale overbemesting bepalen. Zij vinden deze normen, die vanaf 1998 gaan gelden en tot het jaar 2010 steeds strenger worden, “niet haalbaar en niet betaalbaar”. De Kamerleden Huys (PvdA) en Ter Veer (D66) zeggen niet te tornen aan de mestnormen. Blauw (VVD) zal zich waarschijnlijk bij het standpunt van de andere coalitiegenoten aansluiten. Alleen als nieuw wetenschappelijk onderzoek aantoont dat de normen niet haalbaar zouden zijn kunnen deze worden bijgesteld, vinden de regeringspartijen. Het CDA-Kamerlid Esselink vindt het van “dwaasheid” getuigen om nu al normen voor na het jaar 2000 vast te willen stellen.

Het kabinet wil alleen boeren die meer dan twee en een half dier per hectare hebben verplichten een mineralenboekhouding bij te laten houden. “Veel te fraudegevoelig”, vindt Kamerlid Blauw (VVD). “Ik ben er voorstander van om iedereen die cultuurgrond exploiteert enigerlei vorm van mineralenboekhouding bij te laten houden.” De fractiespecialisten Huys (PvdA) en Ter Veer (D66) willen ook dat alle veehouders hun mestproduktie noteren. “Het is een grote denkfout om te veronderstellen dat mensen met weinig dieren minder mest zouden gebruiken. Dat is niet altijd per definitie zo”, aldus Huys. Esselink vindt dat het kabinet met een norm voor het aantal dieren per hectare een “onzinnige grens” heeft bepaald. “Elke veehouder zou mineralenaangifte moeten doen”, aldus Esselink.

De regeringsfracties en het CDA zien niets in het plan van het kabinet om mestquota met vijftig procent te korten als een bedrijf wordt verkocht aan een niet-familielid. Dit zou moeten leiden tot inkrimping van de veestapel. De Kamerleden hebben daartoe nog geen voorstel gedaan.

De coalitie heeft nog geen overeenstemming bereikt over het punt om naast boeren die het mestoverschot overschrijden heffingen op te leggen, boeren te belonen die onder de norm blijven. De PvdA en het CDA denken dat een bonus/malus systeem “stimulerend kan werken”.

Volgens de drie actiecomité's van de boeren hebben vanmiddag “honderden veehouders” gevolg gegeven aan de oproep de protesten tegen de mestplannen van de overheid te verharden. Woordvoerder H. Wijnands zei dat, ondanks de kou, ten minste 4.500 actievoeders zich naar 45 verzamelplaatsenplaatsen “overal in het land” hebben begeven. “Op die strategische plekken - carpools, wegrestaurants - hebben ze hun trekkers gestald. De voertuigen worden komende nacht bewaakt. Morgen zullen ze nog meer 'proefritten of oefeningen' maken. Later in de week rijden ze uit voor de echte actie.”

Morgen zullen de demonstraties volgens de boerenfederaties LTO Nederland en het NVV “tamelijk publieksvriendelijk” zijn. “Het is niet de bedoeling met de trekkers de snelweg op te gaan”, aldus Wijnands. Hij ontkent met klem dat de boeren slachterijen en melkfabrieken gaan blokkeren, zodat de vlees- en zuivelindustrie stil zou komen liggen.