'Uittreding' van 1966 deels ongedaan; Parijs haalt band met de Navo aan

BRUSSEL, 5 DEC. Frankrijk wil weer nauw gaan samenwerken met de militaire structuur van de NAVO. De Franse minister van buitenlandse zaken, Hervé de Charette, heeft dat vanochtend gezegd bij het begin van de halfjaarlijkse ministerraad van de NAVO in Brussel.

“Frankrijk heeft besloten een grotere rol te spelen in alle instellingen van de NAVO”, zei De Charette. De aankondiging is van historische betekenis omdat Frankijk in 1966 onder president De Gaulle uit de militaire structuur van de NAVO stapte. Volgens diplomaten in Brussel en Parijs keert Frankrijk niet volledig terug in de militaire structuur van de NAVO, maar gaat de nu aangekondigde stap wel een eind in de richting. De Charette geeft vandaag uitleg over de nieuwe positie van Frankrijk binnen het bondgenootschap. Frankrijk wil nauwere militaire samenwerking op gebieden zoals crisisbeheersing, waarop de NAVO actief wil zijn. De Franse stap geldt volgens diplomaten niet voor artikel 5. Dat is het belangrijkste artikel van het NAVO-handvest, dat voorziet in de bondgenootschappelijke verdediging tegen een aanval op het grondgebied van de NAVO.

De Franse aankondiging komt op een moment dat de NAVO begint met de grootste operatie in haar geschiedenis door het zenden van een vredesmacht (IFOR) naar Bosnië, die moet toezien op de uitvoering van het vredesakkoord. Van de 60.000 deelnemende soldaten komen er ongeveer 10.000 uit Frankrijk.

Vanmiddag vergaderen de NAVO-ministers van buitenlandse zaken en van defensie gezamenlijk over de operatie in Bosnië. Ook de Franse minister van defensie, Millon, is daarbij aanwezig. Tot dusver stuurde Parijs zijn minister van defensie niet naar formele vergaderingen van de NAVO.

Parijs heeft besloten tot de stap na intensief overleg tussen de Franse president, Chirac, en de Amerikaanse president, Clinton. Chirac heeft volgens diplomaten ingezien dat de Franse belangen in de operatie in Bosnië beter zijn gediend door nauwer militair overleg met de NAVO.

De afgelopen dagen zijn fricties aan het licht gekomen tussen Frankrijk en de Verenigde Staten over de uitvoering van het in Dayton gesloten vredesakkoord in de stad Sarajevo. Parijs wil betere garanties voor de positie van de Bosnische Serviërs in Sarajevo.

De NAVO-ministers moeten vandaag hun formele goedkeuring geven aan het zenden van de vredesmacht onder NAVO-vlag naar Bosnië. Maar er is nog een aantal problemen dat de ministers nog moeten oplossen. Onduidelijk is onder meer wat de houding van de vredesmacht moet zijn tegenover mensen die worden verdacht van oorlogsmisdaden in Bosnië.

Pag.4: Solana prijst Claes

Vanochtend maakte de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO, de Spanjaard Javier Solana, zijn opwachting in de vergadering van NAVO-ministers. Solana prees de “inspirerende” inzet van zijn voorganger en “goede vriend” Willy Claes, die moest aftreden wegens de Agusta-smeergeldaffaire. “Ik treed aan in een moeilijke tijd met grote uitdagingen voor de NAVO, maar ook met grote kansen”, zei hij. Solana, nu nog minister van buitenlandse zaken van Spanje, zal zijn nieuwe functie pas opnemen na de komende Europese top in Madrid, midden december.

Op de agenda van de NAVO-vergadering staat onder meer ook de voorgenomen uitbreiding van het bondgenootschap naar Midden- en Oost-Europa en de relatie met Rusland. De NAVO heeft de afgelopen maanden overleg gevoerd met Midden- en Oosteuropese landen over een studie over het “hoe en waarom” van de uitbreiding. Bronnen bij de NAVO stellen dat op dit moment nog geen besluit valt te verwachten over de vraag welke landen in aanmerking komen voor toetreding en op welk tijdstip dat zal gebeuren. “We gaan niet op de rem staan en we gaan het proces (van uitbreiding, red.) ook niet versnellen. We houden het momentum vast”, aldus een NAVO-diplomaat.

Rusland, dat zich fel heeft gekant tegen de voorgenomen uitbreiding, heeft tot dusverre nog niet gereageerd op voorstellen van de NAVO tot verdieping van de banden.