Pyromaan van Ede op vrije voeten na vormfout justitie

ARNHEM/EDE, 5 DEC. Door een vormfout van justitie is de pyromaan van Ede weer op vrije voeten. De 22-jarige Edenaar en zijn advocaat reageerden gisteren blij verrast, de politie beschouwt de zaak als afgedaan en de slachtoffers zijn verbouwereerd en een beetje boos.

De pyromaan van Ede stichtte van half maart tot half april meer dan dertig branden in zijn woonplaats en omliggende gemeenten, die een miljoenenschade en veel sociale onrust veroorzaakten. Begin mei werd hij opgepakt. De rechtbank van Arnhem veroordeelde hem eind oktober tot vijf jaar cel en tbs. Tegen die straf ging de man in hoger beroep. Als gevolg daarvan had het parket vorige week de verlenging van zijn hechtenis moeten regelen. Omdat dat niet gebeurde, moest hij vrijdag worden vrijgelaten.

Bij het parket van de procureur-generaal wordt een diepgaand onderzoek ingesteld om uit te zoeken wie voor de fout verantwoordelijk is, aldus een woordvoerder van het parket. Met een zogeheten pro-forma voorgeleiding op 13 december probeert justitie de vrijlating terug te draaien. Het is twijfelachtig of dat lukt. Volgens de woordvoerder, die spreekt van een wettelijk zeer gecompliceerde zaak, kan het hof iemand alleen opnieuw in hechtenis nemen als daar nieuwe gronden en argumenten voor zijn.

In Ede wordt verschillend gereageerd op de vrijlating van de pyromaan. Volgens een woordvoerder van de politie is de man “net zo vrij als ieder ander. Daarom gaan we ook niet extra surveilleren. Bovendien, waar moeten we die politiemensen vandaan halen?” Dat het Pieter Baancentrum in Utrecht na onderzoek van de Edenaar tot de conclusie kwam dat de man opnieuw tot brandstichting zou kunnen overgaan, betekent voor de politie niet zoveel. “Hij kan wel gevaarlijk zijn, maar dat is elke willekeurige crimineel die ten onrechte wordt vrijgelaten. Wij doen verder niets extra's, ook geen surveillances op bedrijfsterreinen. Wij hebben hem opgepakt en proces-verbaal opgemaakt. Daarmee is voor ons de zaak afgedaan.”

Ondernemer J. Roelofsen, directeur van het gelijknamige truck- en carrosseriebedrijf op bedrijfsterrein Frankeneng, is “verbouwereerd en een beetje boos”. Het bedrijf van Roelofsen werd tijdens de paasdagen door de pyromaan in brand gestoken en ging geheel in vlammen op. De schade bedroeg meer dan zes ton. “Iets meer dan twee ton was gedekt, de rest zijn we er bij ingeschoten. Ik heb van niemand verder voor een kwartje hulp gehad.” Roelofsen spreekt van een gevoel van onveiligheid dat hem enigszins kwelt vanaf het moment dat hij vrijdag hoorde dat de Edenaar op vrije voeten werd gesteld.

Sinds het nieuws van de vrijlating wordt hij met regelmaat gebeld en aangesproken door mede-Edenaren. “Je merkt toch wel enige angst in de gemeente. Het schijnt dat de man zijn broer, die voor de rechtbank tegen hem heeft getuigd, al weer heeft bedreigd. Het zou goed zijn als justitie of de politiek zo'n labiele man weer snel oppakt om hem zijn straf te laten uitzitten.” Onze juridische medewerker tekent hierbij aan: Een groep wetenschappers heeft vorig jaar onderzoek gedaan naar vormfouten in strafzaken. Hoewel het hierbij gaat om incidenten die moeilijk onder één noemer zijn te vatten, kregen de onderzoekers de indruk dat vormfouten regelmatig voorkomen. Dat blijkt reeds uit de categorie misdrijven die op juridisch-technische gronden worden geseponeerd (terzijde gelegd). Dit gebeurt met 16 procent van alle afgedane misdrijven. In circa één op de zeven van deze technische sepots bleken vormfouten een rol te spelen. Tweederde was in de eerste plaats te wijten aan de opsporingsinstanties, die fouten maakten bij het bepalen van de identiteit van de verdachte of zaken te lang lieten liggen.

Maar ook in de zaken die bij de rechter eindigen in algehele vrijspraak spelen vormfouten volgens de onderzoekers een niet-onaanzienlijke rol. Eén op de vijf vrijspraken is het gevolg van kennelijke fouten. Deze zijn gelijkelijk verdeeld tussen politie en Openbaar ministerie. Er is wetgeving aanhangig om het mogelijk te maken bepaalde vormfouten te repareren.