Welke broeder is mijn hoeder (1)?

“Onze branche is de laatste tijd vaak negatief in het nieuws. Het lijkt alsof we alleen maar inkrimpen, ruziemaken met de bonden en ons bezighouden met kosten besparen. Alsof de verzekeringsmarkt verzadigd is en niet meer groeit. Het tegendeel is waar: de markt voor financiële dienstverlening is dynamisch, groeit en biedt enorme kansen. We zijn op weg van een door de overheid geleide verzorgingsstaat naar een staat waar particulieren hun behoeften aan zorg zelf verzekeren.” Aldus sprak Amev/Fortis-topman Bartelds op de onlangs gehouden Verzekeringsdag van Moret, Ernst & Young. Hij meldde ook dat het faillissement van verzekeraar Vie d'Or nog altijd een schaduw werpt op de bedrijfstak.

Zijn branche, dat logge schip met gouden kranen, is bezig bij te draaien: van produktgericht naar marktgericht. Van kille polisverkopers met de voet tussen de deur naar warme adviseurs met een open oor voor de behoeften van (potentiële) klanten, onafhankelijk, deskundig en objectief.

“Zie het als de industriële revolutie in de financiële wereld, financiële revolutie”, zegt Bartelds. “De wensen van de klant zijn ons uitgangspunt. Wij willen klantgedreven handelen, elke dag weer.” Zo filosoferen waarschijnlijk vele bedrijfsleiders met hun staf en goeroes over de toekomst.

bpHebben particulieren behoefte aan zo'n ideale schoonzoon uit de verzekeringswereld? Ja, want wij moeten meer (zorg)risico's zelf verzekeren. Dat is het risico-aspect in de persoonlijke financiën. Daarnaast is er nog een belangrijke ontwikkeling: wij worden, door verschillende oorzaken, steeds rijker. De 45-plussers bezitten 480 miljard gulden aan spaargeld, effecten, onroerend goed en eigen ondernemingen. Dus, zeggen Amev en andere professionals, groeit de vraag naar advies.

xpIs een verzekeringsbroeder de ideale hoeder? Eigenlijk: is een financiële dienstverlener de ideale hoeder? Wat antwoordt de Amev-man? “Mensen en bedrijven vertrouwen in toenemende mate hun hele hebben en houden toe aan een of meer financiële dienstverleners. Die hebben daarom niet alleen een zorgplicht tegenover hun klanten, maar ook een sociaal-maatschappelijke verantwoordelijkheid, want de samenleving is voor een groot deel gebouwd op dit vertrouwen.”

Ook daarover filosoferen verzekeraars wanneer ze een weekend toeven in fraai gelegen conferentie-oorden. Nog even en deze hoeders verdringen het gezin als hoeksteen van de samenleving. Slaan ze de plank volledig mis? Nee. Ze hebben gelijk als het gaat om de risico's die mensen en bedrijven (de samenleving) lopen. Je kan niet zonder verzekeringen die schade aan have, goed, lijf en leden dekken. Maar ze zijn niet onmisbaar bij het beheren van vermogens; sparen en beleggen via een levensverzekering. Hoewel de overheid daar anders over denkt en levensverzekeraars fiscaal bevoordeelt.

Wat pleit er tegen levensverzekeraars, vanuit de consument gezien? Het enorme, onvergelijkbare aanbod van verzekeringen en beleggingsplannen; aangeduid als financiële produkten. De onderlinge concurrentie tussen de bijna 150 verzekeraars en 1.100 pensioenfondsen, in mindere mate, dwingt ze tot 'eigen' produkten. “In hoog tempo worden nieuwe produkten en diensten gelanceerd”, constateerde Moret-medewerker B.F. Pen op de verzekeringsdag. “Eén van de grootste problemen is de snelle kopieerbaarheid van produkten. Daardoor verdwijnt een voorsprong op concurrenten snel, vermindert de levensduur van die produkten en komen er meer eenheidsprodukten op de markt.”

Voorlopig worstelen consumenten, adviseurs en tussenpersonen nog met dat niet te doorgronden aanbod. Vermogensvorming via een verzekering lijkt daarom niet de beste weg. Daar komt bij dat verzekeraars, banken en andere geldbedrijven samen grote concerns vormen, waarvan de samenstelling voor het publiek onduidelijk is. Hoe onafhankelijk is een adviseur van zo'n moloch?

Een derde punt van kritiek betreft de kosten en rendementen op beleggingen. Met informatie over kosten die voor rekening van de verzekerden komen, zijn verzekeraars niet scheutig. Hoewel dit niet de algemene lijn is. Over hoge rendementen raken ze niet uitgepraat. Zelfs beleggingsadviseurs verbleken van dat brutale optimisme.

Wat kunnen Bartelds en zijn collega's in de branche doen om de financiële analfabeten te helpen? Een eerste stap kan zijn de opzet van een onafhankelijke Levensverzekeringtelefoon die, net als de Belastingtelefoon en Notaristelefoon, eenvoudige informatie verstrekt. Geen klachtenlijn, maar een Helplijn om ontspoorde verzekerden (en tussenpersonen) weer in de rails te zetten. Even Bartelds bellen dus.

(Wordt vervolgd).

    • Adriaan Hiele