Na rap proces verschuift aandacht naar de bazen van Leeson

SINGAPORE, 4 DEC. Het proces waarop maanden is gewacht, was uiteindelijk in iets meer dan één week voorbij. Nicholas William Leeson werd zaterdagmorgen door een Singaporese rechter veroordeeld tot zeseneenhalf jaar gevangenisstraf. De 28-jarige Brit, die met miljoenenspeculaties Barings ten onder bracht, kan met aftrek van voorarrest en strafvermindering wegens goed gedrag in juli 1999 vrijkomen.

Het rappe tempo waarmee de Singaporese autoriteiten het proces rond Leeson hebben afgerond, suggereert volgens sommige juridische experts dat de Barings-affaire nog niet ten einde is. Leeson is schuldig bevonden, nu is de jacht geopend op zijn bazen.

Een eerste signaal daarvoor kwam vanmorgen, toen bekend werd dat Stephan Pollard, de Britse advocaat van Leeson die bij het proces in Singapore aanwezig was, alle documenten die te maken hebben met de ondergang van Barings moet inleveren bij de Commercial Affairs Department (CAD), de recherchedienst van het ministerie van financiën die de zaak onderzoekt. Pollard kreeg zaterdagmorgen, bij het verlaten van de rechtbank een rechterlijk bevel in handen gedrukt. Eenzelfde bevel was geprepareerd voor Leeson's vrouw Lisa, maar zij was inmiddels teruggevlogen naar Londen.

Nick Leeson heeft zelf de afgelopen week al zijn medewerking verleend aan het CAD-onderzoek naar de betrokkenheid van anderen bij Barings' faillissement. John Koh, de Singaporese advocaat van Leeson, refereerde er in zijn toelichting op de zaak aan rechter Richard Magnus uitgebreid aan dat zijn cliënt vanuit de gevangenis “dagelijks assistentie had verleend” aan het onderzoek van de CAD. Dat voedde speculaties over mogelijke afspraken die achter de coulissen zouden zijn gemaakt tussen Koh, die zelf tot voor kort voor de CAD werkte, en de Singaporese autoriteiten. Hoe meer Leeson meewerkt aan het onderzoek, hoe gunstiger dat zal uitwerken op zijn uiteindelijke straf, zo was de gedachte. Nu Leeson 'slechts' anderhalf jaar minder kreeg dan de maximale straf van acht jaar die hij kon krijgen, wordt alom getwijfeld of die instelling het gewenste resultaat heeft gehad.

De zwaarder dan verwachte celstraf voor Leeson geeft aan wat velen al voor aanvang van het proces wisten: Singapore kent geen medelijden met hen die de wet overtreden. Volgens rechter Magnus was aangetoond dat Leeson dat heeft gedaan. “Hij spon bewust een web van bedrog”, aldus Magnus. Bovendien, zo oordeelde hij, “wanneer zoveel geld is gemoeid in een zaak, is een zware celstraf gerechtvaardigd”.

Dat is geen prettig vooruitzicht voor hoge functionarissen van Barings die nauw betrokken waren bij Leesons mislukte speculaties. Leesons directe bazen in Singapore, Simon Jones en James Bax, en de verantwoordelijke man in Londen, Peter Norris, hebben volgens een rapport van de CAD meegedaan aan een cover-up: de verliezen van Barings werden verhuld voor de accountants en Simex, de Singaporese beurs waarop Leeson actief was. Nick Leeson is dan wel de man geweest die faxen vervalsde en de autoriteiten bedroog, maar zijn directeuren hadden het debâcle kunnen voorkomen. Om die reden probeert Singapore ze nu ook aan te klagen.

Bax en Jones hebben beiden hun paspoort al moeten inleveren en zijn inmiddels enkele malen ondervraagd. Voor Norris liggen de zaken wat gecompliceerder. Singapore moet kunnen aantonen dat hij zowel de Britse als de Singaporese wet heeft overtreden voordat een uitleveringsverzoek aan Groot-Brittannië kan worden ingediend. Het Britse 'Serious Fraud Office', dat nauw contact onderhoudt met de CAD, beweert tot nu toe dat het geen bewijzen heeft dat Barings-functionarissen de wet hebben overtreden.

Mocht een van deze Barings-medewerkers ooit voor de Singaporese rechtbank verschijnen, dan komen zij waarschijnlijk oog in oog te staan met een oude bekende: Nick Leeson. Hoewel zijn advocaat nog ruim een week heeft om in hoger beroep te gaan tegen de straf die Leeson kreeg, lijkt alles er op dat de Brit zich neerlegt bij drie en een half jaar cel. Getuigen in de zaak tegen zijn voormalige bazen zal dan een van de weinige zaken zijn waarop hij zich kan verheugen.