Mladic verklaart zich tegen het vredesakkoord

SARAJEVO, 4 DEC. Generaal Ratko Mladic, opperbevelhebber van de Bosnische Serviërs, heeft zich in scherpe termen tegen het vredesakkoord voor Bosnië uitgesproken.

De Franse president, Chirac, bepleitte vandaag “het wegnemen van tegenstrijdigheden” in het vredesakkoord over Bosnië, voordat het wordt getekend. Hoewel hij geen details gaf, slaat zijn pleidooi waarschijnlijk op de status van de Servische wijken van Sarajevo. De Franse bevelhebber van de VN-vredesmacht in Sarajevo, generaal Bachelet, is naar Parijs teruggeroepen na scherpe kritiek op het vredesakkoord; Bachelet zei vorige week dat de Amerikanen het akkoord hebben afgedwongen om Clintons kansen op herverkiezing te vergroten.

President Clinton van de Verenigde Staten gaf gisteren in Madrid opdracht tot het sturen van de eerste zevenhonderd Amerikaanse militairen naar Bosnië. De eerste tweehonderd Amerikaanse en Britse leden van de vredesmacht komen vandaag aan in Split. Generaal Mladic verscheen zaterdag voor het eerst sinds de parafering van het vredesakkoord van Dayton in het openbaar. Bij een toespraak tot troepen in Vlasenica, tachtig kilometer ten noordoosten van Sarajevo, zei Mladic dat “we niet kunnen toestaan dat onze mensen onder het bewind van slachters komen te staan”. Hij doelde op het feit dat de Bosnische Serviërs in de vijf wijken en voorsteden van Sarajevo na de ondertekening van het vredesverdrag, op 14 december in Parijs, onder het gezag van de centrale Bosnische regering zouden moeten komen. Dat, aldus Mladic, is uitgesloten: “Er moet een nieuwe en rechtvaardige oplossing, vooral voor Sarajevo, worden gevonden.”

De Bosnisch-Servische generaal nam ook de internationale vredesmacht voor Bosnië op de korrel. Hij omschreef de NAVO-troepen die naar Bosnië komen als “mensen die ons hebben gebombardeerd en die ons nu als lammeren infiltreren met de mededeling dat ze de vrede komen beschermen”.

Eerder had de politieke leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, het vredesakkoord geaccepteerd, al drong ook hij aan op heronderhandelingen over de Servische voorsteden van Sarajevo. De afwijzing van het vredesakkoord van Dayton door Mladic wordt gezien als een serieuze bedreiging van het vredesproces. President Clinton reageerde gisteren niettemin schouderophalend op de uitlatingen van Mladic. Hij zei vertrouwen te hebben in het vermogen van de Servische president, Milosevic, om de Bosnische Serviërs ertoe te brengen zich aan het akkoord te houden. Milosevic beloofde dit weekeinde nog een groep Amerikaanse Congresleden dat de Bosnische Serviërs het akkoord zullen naleven.

De Bosnische Kroaten lieten dit weekeinde weten dat als het akkoord van Dayton wordt aangepast ten behoeve van de Bosnische Serviërs, zij op hun beurt wijzigingen van de verdragstekst zullen eisen.

Pag.7: Bill Clinton stuurt eerste VS-soldaten naar Bosnië

Veel Kroaten zijn woedend omdat de regio Posavina in het noordoosten van Bosnië de Bosnische Serviërs is toegewezen. In Kroatië en de Bosnisch-Kroatische regio's wordt bijna dagelijks tegen 'Dayton' betoogd, waarbij president Tudjman voor 'verrader' wordt uitgemaakt. Dit weekeinde trad de leider van de Bosnische Kroaten, Kresimir Zubak - die in Dayton weigerde het vredesakkoord te paraferen en zich sindsdien fel tegen het verdrag heeft uitgesproken - af als president van de moslim-Kroatische federatie.

President Clinton gaf gisteren opdracht een begin te maken met de overbrenging van de eerste Amerikaanse militairen naar Bosnië. De NAVO-Raad had zaterdag de plannen voor de vorming van de vredesmacht goedgekeurd. De VS hebben 20.000 man toegezegd voor de nieuwe, 60.000 man tellende vredesmacht in Bosnië, IFOR. Vandaag komen de eerste Amerikanen samen met Britse IFOR-troepen aan in de Kroatische havenstad Split. Ze gaan door naar Kiseljak, nabij Sarajevo, om daar communicatiekanalen op te zetten voor IFOR. Ze vormen de voorhoede van 2.600 kwartiermakers. De meeste troepen van IFOR - waarin bijna dertig nationaliteiten zullen zijn vertegenwoordigd - komen na de ondertekening van het vredesakkoord naar Bosnië en de omringende landen.

Zaterdag bezocht Clinton op de legerbasis van Baumholder in Duitsland de soldaten die naar Bosnië gaan. In een toespraak verzekerde de president de militairen - die in 1991 in de Golfoorlog tegen Irak hebben gevochten - dat ze deze keer voor de zaak van de vrede worden ingezet, maar dat ze, als ze worden aangevallen, “met doorslaggevende kracht mogen reageren”.

De Bosnische Kroaten hebben in het noordwesten van Bosnië hun campagne van 'verschroeide aarde' hervat in het gebied dat op grond van het vredesakkoord moet worden afgestaan aan de Bosnische Serviërs. Bij Mrkonjic Grad werd een dorp volledig met de grond gelijk gemaakt en ook in Mrkonjic Grad zelf werden onder toeziend oog van tientallen Bosnisch-Kroatische soldaten weer huizen in brand gestoken. Plaatselijke leiders van het leger van de Bosnische Kroaten, het HVO, hadden vorige week beloofd dat de plunderingen en brandstichtingen zouden worden gestaakt. Ze weten die aan rebelse elementen binnen het HVO. (Reuter, AP, AFP)