Miljardenproject met Korea voor 100-zitter; China: Europese partners voor een nieuw vliegtuig

ROTTERDAM, 4 DEC. China zal 'Europese vliegtuigbouwers' uitkiezen als deelnemers aan een gemeenschappelijk Chinees-Koreaans miljardenproject voor de bouw van een nieuw straalvliegtuig voor 100 passagiers. Dat heeft het Chinese staatspersbureau Xinhua zaterdag gemeld. Welke vliegtuigbouwers het betreft, werd overigens niet gezegd en Fokker zegt nog van niets te weten.

Het Chinese persbureau baseert zijn berichtgeving op uitlatingen van Wang Ang, vice-president van Aviation Industries of China (Avic), de voornaamste deelnemer in het project. DASA/Fokker is een voorname kandidaat maar wordt fel op de huid gezeten door het AIR-consortium dat bestaat uit British Aerospace, het Franse Aerospatiale en het Italiaanse Alenia. Beide Europeaanse groepen voeren al een jaar lang felle strijd met de Amerikaanse concurrenten Boeing en McDonnell Douglas die ook op het Chinees-Koreaanse project azen.

De Chinees-Koreaanse keuze is beslissend voor de toekomstige hegemomie in de regionale vliegtuigbouw en daarmee ook voor de toekomst van Fokker, gespecialiseerd in de bouw van zulke vliegtuigen. Aziatische samenwerking zou de positie van Fokker/DASA in de onderhandelingen met de Nederlandse overheid over een financiële injectie zonder twijfel versterken. Fokker-woordvoerder Leo Steijn zei vanmorgen dat zijn bedrijf en moeder Dasa - afgezien van het Xinhua-bericht - nog niets uit China of Zuid-Korea hebben vernomen. Een zegsman van British Aerospace zei namens de AIR-groep hetzelfde.

Volgens vice-president Wang Ang van het Chinese Avic wordt het project 'Asian Airbus' of 'AE-100' genoemd. In het Airbus-consortium werken DASA, British Aerospace en Aerospatiale - concurrenten in Azië - in Europa nauw samen. De Chinees vervolgde: “Het is een samenwerkingsproject van China en Zuid-Korea waarbij veel belangrijke vliegtuigbouwers betrokken zijn, Europese maatschappijen vooral.”

Afgelopen vrijdag liet president Michael Zimmerman van Boeing-China nog weten dat de Chinees-Koreaanse keuze zo goed als zeker op zijn bedrijf zou vallen. Hij zei dit tijdens de bekendmaking van investeringen in China in een centrum met reserve-onderdelen voor Boeing-toestellen.

Boeing is tot nu toe veruit de grootste vliegtuigleverancier aan China met een marktaandeel van 70 procent. Het Amerikaanse bedrijf verkocht er al 243 vliegtuigen tegen concurrent Airbus pas 40. Ook vliegt er een tiental Fokkers 100 rond. Deze Boeing-dominantie moest, volgens Zimmerman, in het regionale vliegtuigbouwproject wel tot een keuze voor Boeing leiden. Maar moederconcern Daimler-Benz van DASA/Fokker heeft ook sterk groeiende banden met China. Het sloot er onlangs belangrijke contracten voor de bouw van auto's en vrachtwagens.

DASA deed in de jaren tachtig al een poging de Chinezen te interesseren voor de gemeenschappelijke bouw van een MPC-straalvliegtuig voor 100 passagiers maar dat liep op niets uit. Vorig jaar sloot het Chinese staatsbedrijf Avic een samenwerkingsakkoord met een Zuidkoreaanse groep onder leiding van Samsung om zelf zo'n toestel te gaan bouwen. De ontwikkelingskosten ervan worden op twee miljard dollar geraamd en het zou in 2000 of kort daarna moeten vliegen. Beide partijen namen een belang van 35 procent in dit project, beloofden 10 procent aan een andere Aziatische partner - nog onbekend maar vermoedelijk Hindustan Aerospace in India - en nodigden westerse vliegtuigbouwers uit te dingen naar de resterende 20 procent. Dat in ruil voor technologische kennis en samenwerking bij de produktie en marketing.

Hoewel de Aziaten de Europeanen op het hart bonden met één gemeenschappelijk voorstel te komen, lukte dat niet. Dasa/Fokker en de Brits-Frans-Italiaanse AIR-groep deponeerden afzonderlijke voorstellen in Beijing en Seoel. Boeing en McDonnell Douglas volgden. Want de inzet is groot. China heeft de komende twintig jaar naar verwachting 250 regionale straalvliegtuigen nodig en Zuid-Korea zo'n 100. Daar komt bij dat een westerse fabrikant die in China en Zuid-Korea regionale 'jets' mee-produceert de hoop mag koesteren dat ook zijn grotere modellen er meer aftrek zullen vinden.

Tot voor kort eisten de Europeanen een deelname van minimaal 30 procent in het Chinees-Koreaanse project maar nam Boeing nadrukkelijke genoegen met de geboden 20 procent. Wat in het voordeel van de Amerikanen kon werken. Maar de Europeanen bouwen in tegenstelling tot de Amerikanen al lang regionale vliegtuigen en hebben op dat terrein veel ervaring. Fokker maakt zijn F70 en F100 modellen en British Aerospace (lid van de AIR-groep) produceert zijn RJ-serie.