Kabinet stemt in met wapens voor Botswana

DEN HAAG, 4 DEC. Het kabinet is akkoord gegaan met het leveren van tweedehands wapens aan Botswana. Eerder was minister Pronk (ontwikkelingssamenwerking) tegenstander van deze transactie. Pronk heeft zich inmiddels neergelegd bij de levering, zo blijkt uit antwoorden op vragen die vandaag naar de Tweede Kamer zijn gestuurd.

Twee maanden geleden ging minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) akkoord met de verkoop van tweedehands wapenmateriaal aan Botswana in zuidelijk Afrika. Minister Pronk verzette zich toen tegen de leveranties. Hij vond het niet stroken met zijn beleid om de sociale ontwikkeling in de Derde Wereld te verbeteren. Buitenlandse Zaken beschouwt het land echter als “solide, met een onafhankelijke rechtsmacht en een onberispelijke democratie”.

Pronk heeft nu zijn handtekening gezet onder de bevestiging dat Nederland Leopardtanks, draagbaar geschut en tweehonderd vrachtwagens aan Botswana levert. Volgens zijn woordvoerder heeft hij met zijn verzet vooral een signaal af willen geven hoe in de toekomst 'ontschot' buitenlands beleid moet worden gevoerd. De zogenheten 'ontschotting' is de kern van de herijkingsnota die vandaag in de Tweede Kamer wordt behandeld. De nota beoogt conflicterende elementen in het buitenlands beleid weg te nemen. Uit Pronks budget werd vorig jaar evenveel ontwikkelingsgeld aan Botswana betaald, als met de tweedehands wapenaankopen nu is gemoeid. Pronk vreesde dat de regionale stabiliteit in gevaar zou komen als Botswana over Leopardtanks zou beschikken.

Botswana heeft de wapens besteld uit een catalogus die Defensie in 1993 naar de regering van het land heeft gestuurd. Pronk was niet op de hoogte van de verzending van de tweedehands wapens-catalogus. Het is onduidelijk of er nog meer landen zijn waar de catalogus naar toe is gestuurd die op bezwaren van Pronk kunnen stuiten.

Uit de antwoorden die de ministers Van Mierlo, Pronk en Voorhoeve (defensie) en staatssecretaris Van Dok van Weele (buitenslandse handel) vandaag op Kamervragen geven, blijkt dat het kabinet er vanuit gaat dat Botswana de middelzware tanks voor de vredesoperaties in de regio zal inzetten. Dat “is soms gewenst”, aldus de brief. “Zo beschikt Denemarken in Bosnië ook over de Leopard-1 tank.”