Druk op Duitse coalitie neemt steeds meer toe

BONN, 4 DEC. Blijft de Duitse regeringscoalitie tot 1998 intact? Of sneuvelt zij voortijdig doordat de FDP als coalitiepartner opstapt? Namelijk als de in nood verkerende Duitse liberalen volgend voorjaar (24 maart) in verkiezingen in de deelstaten Rijnland-Palts, Sleeswijk-Holstein en Baden-Württemberg onder de kiesdrempel van 5 procent blijven en dan ook moeten verdwijnen uit de drie regionale parlementen waarin zij nog zitten? Hoewel de vorige Bondsdagverkiezingen pas veertien maanden geleden waren, zijn deze vragen zeer in discussie in Duitse media. De FDP zoekt al maanden bezorgd naar thema's waarmee zij in kanselier Helmut Kohls regeringscoalitie “eigen profiel” kan tonen om voor liberale kiezers weer aantrekkelijker te worden. Het gaat om thema's als de belastingpolitiek, bijvoorbeeld zo snel mogelijke afschaffing van de fiscale “solidariteitsheffing”, verhoging parlementaire schadeloosstellingen, waar de FDP tegen is, en het politiebeleid jegens zware criminaliteit. In de CDU/CSU is over de verbale eigenzinnigheid waarmee de FDP-top geregeld van het regeerakkoord afwijkt zóveel irritatie ontstaan dat politici van de grootste regeringspartij openlijk speculeren over de mogelijke noodzaak van vervroegde Bondsdagverkiezingen mocht de FDP te hoge eisen stellen en/of de regeringscoalitie na 24 maart willen verlaten. Kranten als Bild, Die Welt en de Süddeutsche Zeitung menen te weten dat zulke speculaties zelfs worden gevoed door “lekkages” uit Helmut Kohl kanselarij. Wat zou betekenen dat de kanselier zelf de FDP onder druk zet door alvast te (laten) wijzen op de mogelijkheid dat de CDU/CSU, die in enqûetes op 44 à 45 procent zit, in vervroegde verkiezingen wel eens een eigen meerderheid zou kunnen bereiken dank zij de werking van het Duitse kiesstelsel.

Nu de FDP eind volgende week de uitslag gaat bekendmaken van een referendum onder haar (90.000) leden over de vraag of de politie wettelijke bevoegdheid moet krijgen om bijvoorbeeld het telefoonverkeer van verdachten van zware criminaliteit af te luisteren, is het debat over de toekomst van de coalitie verscherpt. Verwacht wordt dat een meerderheid van de FDP-leden zich vóór deze grosse Lauschangriff zal uitspreken, hoewel FDP-minister Sabine Leutheusser (justitie) heeft aangekondigd dat zij dan aftreedt. Dan zou het moment gekomen kunnen zijn, heet het in Bonn, om Günter Rexrodt (economische zaken), wellicht zelfs Klaus Kinkel (buitenlandse zaken) ook als FDP-ministers te vervangen.