Specialist voorziet uniforme toekomst effectenbeurzen

AMSTERDAM, 2 DEC. Eén groot automatisch internationaal handelssysteem voor alle financiële transacties. Dat is voor de toekomst het enige antwoord op de problemen waar de huidige beurzen veelvuldig mee kampen: matige verhandelbaarheid, hoge transactiekosten en forse koersfluctuaties.

Deze visie ontvouwde gistermiddag prof.dr. Menachem Brenner op het negende symposium over opties en termijncontracten in Amsterdam. Brenner doceert aan New York University, geldt als autoriteit op het terrein van handelssystemen en adviseert op dat terrein onder meer de New York Stock Exchange aan Wall Street.

De matige verhandelbaarheid en de daaruit voortvloeiende koersschokken staan haaks op de eisen die de snel uitdijende gemeenschap van professionele beleggers als vermogensbeheerders en pensioenfondsen aan beurzen stellen. Ook kunnen zij op de huidige handelssystemen lang niet altijd even makkelijk uit de voeten met hun aldoor geavanceerder beleggingsstrategiën en de daarvoor benodigde instrumenten als opties en swaps.

De traditionele effectenbeurzen, als de Amsterdamse, zien volgens Brenner de opkomst van nieuwe handelsfaciliteiten als grootste bedreiging. Het gaat daarbij om zeer concurrerende elektronische systemen als het Londense Tradepoint, waarop grote beleggers tegen minimale kosten zaken kunnen doen, zonder tussenkomst van intermediairs als hoeklieden en commissionairs.

Als antwoord daarop ontwikkelen veel beurzen een nieuwe handelssysteem. Daarop kunnen institutionele beleggers grote pakketten kopen en verkopen via electronische systemen tegen lage transactiekosten. Voor kleine beleggers veranderd er weinig.

Brenner ziet dit soort hybride systemen, zoals het Amsterdamse, echter als een tijdelijke oplossing. Om tot een definitieve te komen is het naar zijn mening zaak de vraag te stellen waaraan een beurs idealiter moet voldoen. Kortweg is dat een marktplaats waarop vermogenstitels als aandelen en obligaties zo efficiënt mogelijk verhandeld kunnen worden. Efficiënt is een dergelijke markt als alle relevante informatie over deze titels op ieder moment volledig in de prijs daarvan is weerspiegeld.

Onderzoek wijst uit dat de huidige aandelenmarkten ver van efficiënt zijn. Er is onder meer sprake van grote beweeglijkheid in koersen en zogeheten mean reversion; de tendens dat te duur geworden aandelen in koers zakken en overdreven gedrukte koersen een herstel vertonen. In een volkomen efficiënte markt zouden aandelen nimmer te duur of te goedkoop worden.

Een dergelijke volkomen efficiënte markt construeren kan volgens Brenner alleen door alle vraag en aanbod van vermogenstitels en afgeleide waarden op een groot internationaal automatisch handelssysteem bijeen te brengen. Zo'n systeem moet in staat zijn complexe transacties te verwerken. Zoals orders waarvan de uitvoering afhankelijk is van bepaalde vooraf vastgestelde factoren (bijvoorbeeld alleen verkopen als de Dow Jones door de 5.100 punten gaat en de dollar boven de 1,62 noteert). Om dat soort transacties uit te voeren is een grote computercapaciteit benodigd.

Een andere belangrijke voorwaarde voor het succes van zo'n systeem is dat alle marktpartijen direct op ieder moment toegang hebben tot de handel. Over hoe een dergelijk systeem vorm zou moeten krijgen - bijvoorbeeld door te beginnen met alle nationale beurzen via een computernetwerk aan elkaar te koppelen - liet Brenner zich niet uit. Duidelijk is wel dat er voor de beurzen maar één uitweg is.

Alleen door alle vraag en aanbod van vermogenstitels samen te brengen op hetzelfde systeem kunnen ze beleggers een optimale verhandelbaarheid en minimale transactiekosten en koersbeweeglijkheid garanderen, voorziet Brenner.