Niet elk fonds vaart wel bij record AEX

ROTTERDAM, 2 DEC. Op het Damrak was het de afgelopen week drie van de vijf beursdagen raak. Telkens opnieuw wist de AEX, de index voor de 25 meest verhandelde beursfondsen, het koersrecord allertijden verder aan te scherpen. Gisteren eindigde de AEX-index uiteindelijk op 477,77 punten, 10,4 punten hoger dan vorige week.

Als belangrijkste reden voor de stijging verwijzen analisten vrijwel unaniem naar de aanhoudend lage rente. De AEX is in de periode januari tot eind oktober al bijna 40 punten gestegen. In november kwam daar nog eens zo'n 25 punten bovenop.

Amsterdam bleef daarmee in het spoor van Wall Street, waar de handel van grote invloed op het koersverloop op het Damrak is. Ook op Wall Street hield de hausse aan. De effectenbeurs van New York brak deze week door de 5100 punten-barrière. In de euforie-stemming rond de records die steeds weer gebroken worden mag echter niet worden vergeten dat een aantal fondsen ondanks de opmars van de AEX-index het afgelopen jaar fors verloren heeft.

De dreigende afzwakking van de conjunctuur en de lage dollar is met name cyclische fondsen in de (basis)-chemie, de staalindustrie en de transport- en havensector opgebroken. De koersval van Nedlloyd die zich eerder dit jaar al manifesteerde nam deze week nog rigoureuzere vormen aan. De fraude in Oostenrijk bij de groupagedienst van Nedlloyd Road Cargo, die pas enkele weken geleden door het bedrijf is ontdekt, en de tegenvallende resultaten in de sector zeetransport zetten de winst van het scheepvaart- en transportconcern zwaar onder druk. Beleggers vreesden al het ergste toen de cijfers uit het derde kwartaal uren op zich lieten wachten. Toen de Commissaris voor de notering daarna de handel stillegde, lieten beleggers na hervatting van de handel Nedlloyd massaal vallen. Nedlloyd likte gisteren zijn wonden op een slotkoers van 30,50 gulden, ruim 46 procent koersverlies sinds 1 januari.

Naast Nedlloyd is ook Hoogovens voorlopig een grote verliezer in 1995. Het aandeel van het staal- en aluminiumconcern noteerde begin dit jaar nog boven de 78 gulden, maar heeft sindsdien bijna een derde van de koers moeten prijsgeven op 53,70 gulden.

“Sinds augustus lopen de staalprijzen terug, de prijzen voor aluminium staan zelfs al sinds begin dit jaar onder druk”, zegt S. Bergakker van Rabo-dochter Iris Research. “Anticiperend op prijsstijgingen hebben eindverbruikers en tussenhandelaren aanzienlijke voorraden opgebouwd, omdat een voortgaande prijsstijging verwacht werd.”

De hoge voorraden en de lagere economische groei zorgen ervoor dat de vraag naar staal en aluminium voorlopig tegenvalt. “Afnemers bouwen eerst de voorraden af”, zegt Bergakker. Onzeker is nog of de stijgende lijn in de cyclus voor de staalindustrie nu definitief voorbij is. “We denken dat we de top gezien hebben.”, zegt de Iris-analist.

De staalbedrijven hopen echter dat de vraag naar hun produkten op niveau blijft èn dat de mening juist is dat de afzet en prijsdalingen uit een voorraadcorrectie van de afnemers te verklaren zijn. “Hebben we het hoogtepunt gehad, dat is de doorslaggevende vraag”, zegt P. Schouten van MeesPierson.

Maar ook andere cyclische fondsen hebben in 1995 fors moeten inleveren. Pakhoed verloor sinds 1 januari ongeveer 3 procent, Akzo Nobel bijna 10 procent, KNP BT ruim 14 procent en Stork 9 negen procent. Opvallend is dat enkele van deze dalers in de afgelopen week enig herstel lieten zien. Voor zover deze fondsen meewegen in de AEX konden zij deze week een bijdrage leveren aan de hausse, terwijl dat het grootste deel van het jaar andersom was.

Akzo Nobel, dat in de AEX-index voor 5,5 procent meeweegt, boekte deze week precies zes gulden winst. Schouten verwacht dat het Zweeds-Nederlandse chemiebedrijf de ergste klappen achter de rug heeft. “Akzo Nobel viel eerder dit jaar bij het merendeel van de Europese chemie uit de toon, omdat het nauwelijks meer in de basis-chemie actief is”, zegt hij. De stijgende prijzen van de chemische grondstoffen waren voor de fijn-chemie van Akzo Nobel een extra kostenpost terwijl de basis-chemie daarvan juist heeft kunnen profiteren.

Nu de grondstofprijzen dalen zit Akzo Nobel juist in een gunstiger positie dan bedrijven die chemische produkten in bulk op de markt brengen. Schouten verwacht dat de afzet voor Akzo Nobel in 1996 “nog wel wat af zal nemen”, maar de prijsontwikkeling van het moment laat aanzienlijke reducties in de kosten toe terwijl de hogere grondstofprijzen voorlopig wel kunnen worden doorberekend in de afzet.

Ook het aandeel Stork, dat in de AEX voor 0,9 procent meeweegt, kon deze week een - kleine - bijdrage leveren aan de reeks van nieuwe all time high's op het Damrak. De machinebouwer en industriële dienstverlener boekte een stijging in de orderontvangst in de eerste 11 maanden van een half miljard tot 4 miljard gulden. Dit gaf beleggers het vertrouwen in het aandeel terug. Sinds de bekendmaking van het nieuws is het aandeel Stork ruim drie gulden gestegen naar 40,10 gulden.

    • Michiel van Nieuwstadt