'Elke morgen als ik naar mijn tomaten kijk denk ik aan Bukman'; Boerenvrouwen betogen in ernst en luim

DEN HAAG, 2 DEC. Een boerin krijgt het te kwaad. Ze kan er niet meer tegen als ze de personificatie ziet van al het onrecht dat haar is aangedaan. Haar ogen beginnen te glinsteren en een traan rolt zachtjes over haar wang. “Je moet het voelen jongen wat je ons aandoet”, zegt ze op een vol Binnenhof tegen landbouwminister Jozias van Aartsen. Die weet niet goed wat hij moet met zoveel emotie. “Ik zal me sterk maken voor jullie”, zegt hij en loopt vervolgens met honderden vrouwen in zijn kielzog richting Trêveszaal waar hij de ministerraad bijwoont.

Een kleine tweeduizend boerinnen uit het hele land verzamelden zich gistermorgen in Den Haag om hun onvrede te uiten over het beleid van het kabinet. Het is de laatse dag van een week 'Vrouwenwake voor Toekomst'. In de kelder van het Haagse Congresgebouw wachten de boerinnen op de zestig vrouwelijke kamerleden die ze hebben uitgenodigd om een gesprek “van vrouw tot vrouw te voeren”, alvorens ze in een protestmars richting het Binnenhof gaan.

Het CDA komt met drie vrouwen naar het hol van de leeuw; Van Ardenne, Van Rooij en Mulder. De PvdA heeft tot hilariteit van de menigte het mannelijke Kamerlid Crone naar de boze boerinnen gestuurd. De rest van de partijen in de Kamer heeft het helemaal af laten weten. Het kan de pret niet drukken. “Jo van Aartsen slaapt gij nog, land- en tuinbouwvrouwen, land- en tuinbouwvrouwen, zijn het zat”, klinkt het op de wijs van Vader Jacob. “Dit is een pure vrouwenaangelegenheid” zegt een boerin uit het Brabantse Liessel. “Mijn man past vandaag op de kinderen. Ik heb vanmorgen vroeg macaroni voor ze gemaakt dus dat zal wel lukken. Wij als vrouwen willen laten zien dat wij ook deel uitmaken van de boerenstand. De administratie is vaak een vrouwentaak. Ik moet dus steeds die hele papierenhandel invullen die de regering ons oplegt.” De vrouwen dragen kaarsen en fakkels. “Ons enige lichtpuntje”, zegt een vrouw en wijst naar een kaarsje.

“De Boer en Van Aartsen sturen dit jaar geen kerstkaarten, dan doen wij dat ook niet. Wij gaan ze brengen”, zegt de actieleidster door een microfoon. Een gejuich gaat op. In opperbeste stemming lopen de vrouwen door de Haagse straten naar het Tweede-Kamergebouw. “De Boer, de Boer en het milieu. De boeren zijn het beu. En Van Aartsen dan? Die weet er niets er ook niets van”, klinkt het uit de kelen van de vrouwen.

Een groepje meisjes heeft de tekst van het liedje 'de zak van sinterklaas' vervangen door: 'de zak van Jozias'. Giechelend kijken ze om zich heen. Twee tuindersvrouwen uit het Westland zijn niet zo in de stemming om te lachen. “Bukman (de vorige minister van landbouw, red.) is begonnen met het verkwanselen van de tuinbouw. Elke morgen als ik naar mijn tomaten kijk denk ik aan die man”, zegt mevrouw Van de Drift uit Poeldijk.

“Nederland wil op milieugebied altijd het braafste jongetje van de klas zijn, dat gaat ten koste van ons”, zegt haar buurvrouw Van Dijk uit De Lier. “Als ik ons bedrijf vijf jaar geleden verkocht had was ik nu miljonair geweest, maar door al die maatregelen is het nu een stuk minder waard. En dan elk jaar dat gezeur dat wij illegalen in dienst nemen. Die Nederlandse werklozen zijn gewoon te lui om een vinger uit te steken.” Het Binnenhof komt in zicht. Van Aartsen staat al klaar om een petitie in ontvangst te nemen.

De vrouwen zijn muisstil als Van Aartsen het woord neemt. “We willen ook in de volgende eeuw een sterke landbouw. Ik zal deze petitie met mijn collega's bespreken”, zegt de minister. De boerinnen laten hun lampjes op het bordes van de Ridderzaal achter en gaan terug naar man en kinderen.

    • Koen Greven