'Vrees dat raad van bestuur aftreedt'; Jorritsma weigert uitstel NS-debat

DEN HAAG, 1 DEC. Het kabinet heeft de Tweede Kamer zwaar onder druk gezet om het debat over de verzelfstandiging van de NS niet verder uit te stellen. Minister Jorritsma heeft woensdag gezegd te vrezen dat de raad van bestuur van de NS aftreedt als de Kamer nu niet wil debatteren.

Minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) verklaarde dat in een besloten overleg met de Vaste Kamercommissie voor verkeer en waterstaat. In een zogeheten Torentjesoverleg hebben premier Kok en beide vice-premiers Dijkstal en Van Mierlo de drie voorzitters van de coalitiefracties PvdA, VVD en D66 gistermorgen op het hart gedrukt niet langer te dralen. Het kabinet wil hoe dan ook dat de Kamer vóór het kerstreces instemt met het contract dat minister Jorritsma en de voorzitter van de raad van bestuur van de NS, Den Besten, deze zomer hebben gesloten.

De Kamer aarzelt. De meeste leden van de vaste commissie voor verkeer en waterstaat vinden dat ze te weinig inzicht hebben in de consequenties van het contract voor het in stand houden van onrendabele spoorlijnen.

Het is de bedoeling dat de NS onrendabele lijnen voor subsidiëring kunnen voordragen bij het departement. Daarvoor is op de begroting een bedrag gereserveerd dat oploopt tot 80 miljoen gulden in het jaar 2000. Volgens de NS is echter 200 miljoen nodig om alle lijnen open te houden.

De Tweede Kamer ervaart flinke druk uit de betrokken regio's om er alles aan te doen de spoorlijnen open te houden. Om de zaak goed te kunnen beoordelen wil de Kamer inzicht hebben in de tekorten van afzonderlijke onrendabele lijnen.

De minister weigert die cijfers te verstrekken. Volgens haar zou dan haar onderhandelingspositie met de NS worden ondermijnd. Bovendien, stelde ze in het besloten overleg, betreft het verzoek van de Kamer geheime bedrijfsgegevens. De NS zelf hebben echter nimmer laten weten bezwaar te hebben tegen verstrekking van de gegevens aan de Kamer.

Oorspronkelijk zou het overeengekomen contract onherroepelijk geldig worden als de minister de NS niet voor 1 december zou laten weten dat de Kamer bezwaren heeft. Ze heeft de spoorwegen inmiddels per brief om uitstel verzocht tot 1 januari omdat de Kamer meer tijd nodig heeft. In het besloten overleg van woensdag heeft ze geweigerd nogmaals een verzoek om uitstel te doen. Als dat de Kamer niet aanstaat, “dan zetten jullie mij maar af”, aldus Jorritsma.

Een woordvoerder van de NS laat na ruggespraak met de raad van bestuur weten de mededeling van Jorritsma over het aftreden van de raad van bestuur “uiterst speculatief” te vinden. “Ook wij weten niet wat de minister in een besloten overleg zegt. Dat laat onverkort dat het verzelfstandigingscontract voor de NS van eminente betekenis is, en dat daar nu snel duidelijkheid over moet komen.”