N-Ierland verwelkomt Clinton als 'held'; Clinton en Adams eens over 'dialoog' N-Ierland

BELFAST/LONDONDERRY, 1 DEC. De Amerikaanse president, Clinton, heeft gisteravond twintig minuten gesproken met Gerry Adams, de leider van Sinn Fein, de politieke arm van het Ierse Republikeinse Leger (IRA).

Volgens medewerkers van Adams is de Sinn Fein-leider met Clinton overeengekomen dat een “eerlijke dialoog” moet worden gehouden met vrede in Noord-Ierland als doel.

Clinton had zijn eerste gesprek onder vier ogen met Adams, nadat hij eerder die dag met zijn vrouw, Hillary, een historische tour had gemaakt langs protestantse en katholieke wijken in Belfast, over de 'vredeslijn' die de twee gemeenschappen in de stad van elkaar scheidt en naar het jarenlang door sectarisch geweld geteisterde Londonderry.

Clinton werd onthaald als een held. Na aankomst op het vliegveld van Belfast reed zijn 32 auto's lange presidentiële konvooi langs zwaaiende menigten bij Falls Road, in een overwegend katholieke wijk in West-Belfast, en Shankill Road, 'territorium' van protestanten, op weg naar de machinefabriek Mackies in het westen van Belfast.

Later maakte Clinton een wandeling langs Falls Road, waar hij Adams - toevallig? - tegenkwam. Hij schudde hem voor de tweede keer in de geschiedenis de hand - eerder ontving Clinton Adams tot irritatie van Major al op het Witte Huis - en zei zich te verheugen op de ontmoeting met hem die voor die avond in Belfast stond gepland.

De meest politieke toespraak van de dag hield Clinton voor het gemengd katholieke en protestantse personeel van de fabriek Mackies op de 'vredeslijn', de muur die katholieken scheidt van protestanten, in het westelijke deel van Belfast.

“U moet zich sterk houden tegenover de terreur en zeggen tegen de geweldenaren: U bent het verleden, uw tijd is voorbij”, zei Clinton.

In een duidelijke boodschap aan de IRA, die zich voor de gesprekken met alle partijen over de staatkundige toekomst van Noord-Ierland niet wil ontwapenen, zei Clinton: “Een eerlijke dialoog voeren is niet een daad van overgave, het is een daad van kracht en gezond verstand.”

De negenjarige Catherine Hamill, wier vader in 1987 door een protestantse paramilitair werd vermoord, hield in de fabriek ook een kort pleidooi voor vrede. “Het was de treurigste dag van mijn leven”, zei ze “Ik denk nog steeds aan hem. Nu is het goed en vredig. Mijn kerstwens is dat vrede en liefde voor altijd in Ierland zullen blijven.”

Op het plein voor het gemeentehuis in het overwegend katholieke Londonderry, werden de Clintons begroet door een uitzinnige menigte van duizenden mensen die met Engelse en Ierse vlaggen zwaaiden en 'We want Bill' riepen.

“De tijd is gekomen voor de vredesmakers om te overwinnen en de Verenigde Staten zullen hen steunen”, zei Clinton. Hij zei dat het grootste conflict in Noord-Ierland niet meer gaat om “tegengestelde belangen en ideeën”.

“Het grootste gevecht is dat tussen hen die diep van binnen vredesstichters zijn en degenen die het doel van vrede diep van binnen nog niet kunnen omhelzen”, aldus Clinton.

Clinton, die in al zijn toespraken zorgvuldig vermeed om partij te trekken, riep katholieken en protestanten beiden op “het vredesschip niet te laten zinken op de rotsen van oude gewoonten en harde wrok.”

Vlak voor de komst van Clinton werden de Britse premier, Major, en diens Ierse collega, Bruton, het erover eens dat in februari van volgend jaar de gesprekken moeten beginnen met alle partijen over de toekomst van Noord-Ierland.

Het vredesproces verkeerde maandenlang in een impasse door de eis van Major dat de IRA zich moet ontwapenen voordat die gesprekken kunnen beginnen. Dat geschilpunt is niet opgelost, maar afgesproken is wel dat een internationale commissie zich gaat buigen over de ontwapening in Noord-Ierland terwijl de voor februari geplande gesprekken alvast worden voorbereid.

In zijn toespraak voor de fabriek Mackies prees Clinton de tussen Bruton en Major overeengekomen 'twee-sporen-aanpak' die voor een belangrijk deel onder Amerikaanse druk tot stand is gekomen.

De leider van de Unionisten, David Trimble, zei na een ontmoeting met Clinton gisteravond dat hij bereid is met de internationale commissie over ontwapening te praten.

Clinton, die zelf Ierse voorouders heeft, heeft het Ierse vredesproces tot een prioriteit gemaakt in zijn buitenlands beleid. In de VS wonen rond de veertig miljoen Amerikanen van Ierse afkomst van wie een groot deel stemgerechtigd is.

Clinton stak 's avonds voor een enthousiaste menigte van 50.000 mensen voor het stadhuis van Belfast de verlichting aan in een kerstboom, een geschenk van de Amerikaanse zusterstad van Belfast, Nashville.

Popmuzikant Van Morrisson, symbool van de Ierse hoop op vrede, speelde speciaal voor Bill en Hillary Clinton zijn bekendste liefdesballade 'Have I Told You Lately That I Love You'.

Clinton en zijn vrouw zijn vanochtend aangekomen in Dublin.(Reuter, AP, AFP)