Inflatie en politieke onzekerheid; Gedempte vreugde in Italië ondanks uitbundige groei

ROME, 1 DEC. De Italiaanse economie groeit op die moment sneller dan die van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië of Frankrijk, maar de vreugde hierover wordt getemperd door tegenvallende inflatiecijfers en de verwachting dat nog deze maand een nieuwe bezuinigingsoperatie nodig is.

In het derde semester was het bruto nationaal produkt 3,4 procent hoger dan in dezelfde periode vorig jaar, zo blijkt uit cijfers van het Istat, het Italiaanse statistisch bureau. Vergeleken met het tweede semester bedroeg de groei 1,8 procent. Volgens het Istat geven deze cijfers aan dat Italië sneller groeit dan een aantal concurrenten en dat de door het kabinet voorspelde groei van drie procent dit jaar goed haalbaar is.

De groei is vooral sterk in de industriële sector, waar veel exporterende bedrijven profiteren van de lage lire, die hun produkten goedkoop maakt. De stijging in de dienstensector, met minder internationale contacten, is duidelijk minder.

De inflatie ontwikkelt zich minder gunstig. De geldontwaardiging is in november gestegen van 5,8 procent naar zes procent op jaarbasis. Dat is het hoogste niveau sinds februari 1992. Overigens heeft de lire nauwelijks te lijden gehad onder deze inflatiecijfers. De Italiaanse munt profiteert van het aantrekken van de dollar, zoals zij de afgelopen maanden heeft geleden onder de zwakheid van de Amerikaanse munt. De lire is de afgelopen dagen gestegen tot in de buurt van de 1100 lire voor een Duitse mark.

Volgens de Associatie van Italiaanse Banken (ABI) is het waarschijnlijk dat de lire de komende maanden verder stijgt. In een dinsdag gepubliceerde studie schrijft de associatie dat dit kan helpen volgend jaar het disconto omlaag te brengen. De huidige negen procent kan volgens de ABI dalen naar 8,25 procent.

Het grootste gevaar hierbij komt volgens de Italiaanse bankiers niet van de inflatie, maar van de politieke ontwikkelingen. “Het bestaan of het voortbestaan van een situatie van politieke onzekerheid kan leiden tot een ernstiger vertraging van de cyclus van economische expansie dan men zich nu realiseert,” waarschuwt de ABI.

Premier Lamberto Dini heeft gezegd dat hij het mandaat van zijn zakenkabinet ter beschikking van het parlement zal stellen als de begroting later deze maand is goedgekeurd. Er loopt nu een felle discussie over de vraag of daarna meteen verkiezingen uitgeschreven moeten worden of dat er een nieuw zakenkabinet moet komen om onrust te vermijden in de eerste zes maanden van 1996, als Italië voorzitter is van de Europese ministerraad.

De begroting voor 1996 is al goedgekeurd door de Senaat en ligt nu bij de Kamer van Afgevaardigden. Waarschijnlijk zal in het debat een rol gaan spelen dat het kabinet nu al heeft laten weten dat extra bezuinigingen nodig zijn, bovenop de voorziene ingreep van 32,5 miljard gulden. Minister van financiën Augusto Fantozzi zegt in een interview dat het weekblad Panorama vandaag publiceert, dat op korte termijn ongeveer 5,3 miljard gulden extra nodig is. Alleen zo kan het begrotingstekort volgend jaar dalen van 7,5 procent naar 5,8 procent van het bruto nationaal produkt. Verwacht wordt dat het kabinet rond kerstmis met een decreet hiervoor komt. Er wordt gespeculeerd op verhoging van de heffingen op benzine, alcohol en sigaretten.

Een van de oorzaken van deze extra ingreep zijn de tegenvallende opbrengst van een soort belastingamnestie. Wie geschillen had uitstaan met de belastingdienst, heeft het aanbod gekregen om deze tegen een voordelig tarief op te lossen. Het aantal mensen dat gebruik heeft gemaakt van deze mogelijkheid, is veel kleiner dan verwacht. Veel Italianen denken de dans toch wel te kunnen ontspringen. Volgens cijfers die de Guardia di Finanza, een soort fiscale politie, gisteren bekendmaakte, blijkt negentig procent van de belastingplichtigen die worden gecontroleerd, zich schuldig te maken aan fraude. Probleem is alleen dat het aantal controles nog vrij laag is.