Ophef over Dijkstal en vrijheid scholen

DEN HAAG, 30 NOV. VVD-Minister Dijkstal (binnenlandse zaken) heeft voor grote politieke beroering gezorgd met zijn suggestie de vrijheid van onderwijs uit de grondwet te schrappen. In het weekblad Elsevier zegt de vice-premier dat artikel 23 waarin dit grondrecht is neergelegd, “niet meer van deze tijd is”.

CDA-fractievoorzitter en oppositieleider Heerma toonde zich gistermiddag “verbijsterd” en verzocht direct in de Tweede Kamer om een spoeddebat. Dit verzoek kreeg steun van de gehele Kamer, inclusief de eigen VVD-fractie. Dijkstal moet zich dinsdag in de Kamer verantwoorden voor zijn uitlatingen.

Volgens Dijkstal is de vrijheid van onderwijs een “recht dat volkomen wordt geaccepteerd in Nederland” en daarom “geen grondwettelijke verankering meer nodig” heeft. In een toelichting op Radio 1 zei de minister gisteravond dat hij niet wil tornen aan de gelijkwaardigheid van het bijzonder en openbaar onderwijs. Zijn bezwaar is echter dat het CDA artikel 23 uit de grondwet telkens aanvoert om decentralisatievoorstellen te blokkeren. “Dat artikel is te knellend”, aldus de minister.

Premier Kok reageerde gisteravond terughoudend op de uitspraken van Dijkstal. “Dit is gevoelige stof in ons land. Het raakt aan de wortels van onze tradities.” Volgens VVD-leider Bolkestein is de kwestie “een storm in een glas water”. De werkelijke bedoelingen van zijn partijgenoot slaan volgens Bolkestein “op decentralisatie en niet op de vrijheid van onderwijs”. Bolkestein: “Niemand van ons denkt eraan de schoolstrijd opnieuw te voeren.”

Dijkstal kreeg voor zijn voorstel geen steun van de bewindslieden van onderwijs. PvdA-staatssecretaris Netelenbos, verantwoordelijk voor de decentralisatie, voelt niets voor een discussie over artikel 23. Volgens haar is het mogelijk de kabinetsplannen door te zetten zonder aanpassing van de grondwet. “Ik vind dat je artikel 23 dynamisch moet interpreteren”, zei Netelenbos gisteravond in het tv-programma Den Haag Vandaag. Zo wil het kabinet de zogenoemde overschrijdingsregeling veranderen. Die bepaalt dat de overheid elke investering in het openbaar onderwijs in principe ook moet doen in het bijzonder onderwijs.

PvdA-fractieleider en oud-staatssecretaris van onderwijs Wallage zei geen enkele behoefte te hebben aan een discussie over artikel 23. “Een partij die de grondwet op dat punt wil wijzigen had daar afspraken over moeten maken in het regeerakkoord.”