Mevrouw Jorritsma, hoort u mij?

Onlangs zat ik voor de eerste keer sinds vier jaar een uur in de bus, die op drie minuten loopafstand van mijn huis zijn halte heeft. Behoudens een oude dame die een stripje busrit met mij deelde, had ik die bus voor mij alleen, met de chauffeur dus.

Waarom zat ik na vier jaar in die bus? Ik moest naar Leiden, waar ik nooit hoef te zijn, en mij was verteld dat je er niet kunt parkeren, Fout, op het Rapenburg waren minstens tien parkeerplaatsen à raison van 12,50 gulden voor een hele dag.

Die bus, die zowat voor mijn deur stopt, gaat naar Leiden, maar nergens anders heen. In de vier jaar dat ik op mijn huidige adres woon, in Badhoevedorp, grenzend aan Amsterdam en Schiphol, in het hart van kloppend economisch Nederland, heb ik nog nooit eerder een bestemming gehad waar deze bus mij efficiënt heen kon brengen.

Ik woon op 300 meter van de A9 en elke dag, ook als ik er zelf niet op zit, kan ik horen hoe vol die weg is. Maar ook ik kom niet om die weg heen. Immers, in gemiddeld tien minuten brengt de auto mij naar een plek waarvoor ik met het openbaar vervoer meer dan een uur nodig heb. En dat is dan de reistijd, en niet de wachttijd.

Graag zou ik die bus gebruiken, bijvoorbeeld voor bezoek aan het Concertgebouw in Amsterdam. Dat vergt slechts tien minuten met de auto, maar parkeren daar is niet zo makkelijk. De bus heen is niet slecht: vertrek 19.20, aankomst 19.50 uur. De bus terug vertrekt bij het Concertgebouw om 22.05 uur, dus ongeveer vijf minuten vóór het applaus. De volgende gaat om 23.05 uur, dus een klein uur wachten.

Dikwijls zou ik ook graag de trein gebruiken, zeker omdat wij nu al een half jaar proberen met één auto te doen. Moeilijk. Diezelfde bus, die mij in een vol uur naar het Centraal Station in Leiden brengt, doet geen ander station aan. Hij gaat wel door Hoofddorp, maar de afdeling marketing is - zo zegt mij de buschauffeur - van mening dat de “omweg” langs het station niet loont. Wel is het aantal passagiers op deze route geslonken sinds die 'omweg' is afgeschaft.

“Luisteren die marketing-mensen dan niet naar de chauffeurs?”, vroeg ik. “Ze luisteren wel, maar ze horen niets”, antwoordde hij. In de hele Haarlemmermeer rijdt geen bus die bij een NS-station stopt. Als je 06-9292 belt en je vraagt naar het openbaar vervoer naar het dichtsbijzijnde treinstation, krijg je als antwoord het Haarlemmermeerstation. Ik ben daar - in 1943 - vlakbij geboren, en ik weet maar al te goed dat dat géén treinstation is. Er liggen niet eens rails! Andere nuttige informatie: als je belt welke bus naar het Amsterdamse Bos gaat, moet je het huisnummer van het Amsterdamse Bos geven, anders kunnen ze geen antwoord geven. Over klant-onvriendelijk geprogrammeerde computers gesproken!

Waar veel semi-overheidsbedrijven, en zeker die overheidsbedrijven die op de nominatie staan om te worden geprivatiseerd, geen weet van hebben, is marktgericht of klantgericht denken. Ze kunnen alleen bezuinigen, dus kosten besparen, zonder naar de opbrengsten te kijken.

En wat ze ook kunnen, dat is de klant chanteren. Dat is wat PTT Post doet. Later en later wordt de post bezorgd, maar de klant moet begrip hebben voor het feit dat de postbestellers hun baan niet kwijt mogen raken: “Mevrouw, we moeten ze tussen 8 en 16 uur bezighouden, en u valt nu eenmaal in de late bezorging, niet zeuren”. Ik kan die TV-commercial met die vrolijke basketballende postbestelster niet meer zien.

Amsterdamse tramlijnen 16 en 24 afschaffen? Dat ontneemt mij nòg een mogelijkheid in Amsterdam te komen, namelijk met auto de grote weg op en parkeren bij het Olympisch Stadion en vandaar verder met de tram. De alternatieven zijn lijn 1 en lijn 2. De laatste, net doorgetrokken naar Nieuw Sloten, dus vlak bij Badhoevedorp, zou kunnen, ware het niet dat het eindpunt min of meer is aangelegd in de achtertuin van bewoners. Geen parkeergelegenheid dus.

Vervoersbedrijven zouden eens moeten kijken naar gederfde inkomsten in plaats van naar de kosten. Laten zij eens luisteren naar de klant. Die verantwoordelijkheid gaat verder dan die van een stedelijk of regionaal vervoersbedrijf. Het ziet ernaar uit dat binnenkort toch weer een tweede auto aangeschaft moet worden. Minister Jorritsma, hoort u mij?