Directie bezorgd over uitblijven akkoord DASA en Staat; Aandeelhouders hongeren naar plan overleving Fokker

AMSTERDAM, 30 NOV. “Kijk, minister Wijers is er ook”, riep een aandeelhouder lichtelijk cynisch toen hij, op weg naar de aandeelhoudervergadering van Fokker, op het complex Schiphol-Oost Sinterklaas ontwaarde. Maar deze goedheiligman had niets met financiële steun aan de wankelende vliegtuigbouwer te maken, hooguit met een feestje voor kinderen van Fokker-werknemers.

Fokker-aandeelhouders waren in groten getale opgekomen omdat zij hoopten nieuws te kunnen vernemen over de reddingsoperatie waarover sinds een aantal weken tussen Fokkers moederconcern DASA en de Nederlandse overheid wordt onderhandeld. Ook Fokker zelf had bij het uitschrijven van de bijeenkomst gehoopt nieuws te kunnen melden over de steunverlening. Maar die onderhandelingen verlopen minder snel dan was gehoopt. Het bestuur, dat met het oog op Fokkers negatief geworden eigen vermogen statutair verplicht was een vergadering bijeen te roepen, moest de naar nieuws hongerende aandeelhouders daarom op voorhand teleurstellen. “We kunnen u geen antwoord geven op vragen die het onderhandelingsproces en daarmee de positie van Fokker kunnen schaden”, zei (voormalig) commissaris M. Kuilman, die op verzoek van commissarissen de vergadering leidde. President-commissaris M. Bisschof, topman van DASA, hield naast Kuilman de lippen stijf op elkaar.

Ook Pieter Lakeman, voorzitter van de Stichting onderzoek bedrijfsinformatie (Sobi), kreeg geen antwoord op enkele pittige vragen. Hij gaf daarom maar zijn eigen opinie: “Nederland heeft drie jaar geleden al afscheid genomen van een eigen vliegtuigindustrie.” En: “Nu DASA Fokker heeft overgenomen moet er pas echt grootschalig steun worden verleend.” Lakeman heeft eerder dit jaar een proces wegens smaad van DASA verloren. Hij had op grond van een anonieme brief betoogd dat het Duitse bedrijf oud-Fokker topman Nederkoorn met miljoenen had omgekocht. Bestuurvoorzitter B. van Schaik herhaalde dat Fokker “op weg is naar winstherstel. We hebben al heel veel maatregelen genomen, de kostprijs gaat drastisch omlaag en de markt trekt duidelijk aan”.

In antwoord op vragen werd wel duidelijk dat de financiële problemen Fokker op dit moment ook commercieel parten beginnen te spelen. “Ons marktaandeel staat onder druk doordat we af en toe orders missen. We hebben al opdrachten verloren doordat afnemers twijfelen aan Fokkers continuïteit”, aldus Van Schaik. Fokker heeft dit jaar inderdaad marktaandeel moeten inleveren, vertelde marketing en verkoopdirecteur B. Dijkhuizen. Het aandeel van de straalvliegtuigen (F70 en F100) daalde van 40 tot 32 procent. Daarmee mag de vliegtuigbouwer zich overigens nog wel marktleider in dit segment noemen. In de markt van propellervliegtuigen (F50) is het aandeel gelijk gebleven op 21 procent, waarmee Fokker zich op de tweede plaats weet.

Het verlies van marktaandeel weet Dijkhuizen vooral aan de mega-order van het Amerikaanse Valujet aan McDonnell Douglas voor de levering van vijftig toestellen. Hoewel McDonnell deze MD 95's pas eind van deze eeuw aflevert, zijn ze volgens Dijkhuizen nu al in de statistieken meegenomen.

Hij toonde zich na afloop van de vergadering bijzonder bezorgd over het uitblijven van een akkoord tussen DASA en de Nederlandse Staat. De vliegtuigbouwer hoopt nog dit jaar enkele “substantiële” orders te kunnen krijgen. “We vechten ons te pletter om die te krijgen. Maar de vrees is dat we ze kunnen missen omdat er nog geen duidelijkheid is over ons voortbestaan.”