De trend is: rijden in de breedte

Bij de aanleg van het klaverblad Oudenrijn bij Utrecht werd eind jaren vijftig afgesproken dat automobilisten een gebruiksaanwijzing kregen uitgereikt om te voorkomen dat ze op het plein de weg zouden kwijtraakten. Twintig jaar eerder was het plan voor deze aanleg nog afgewezen omdat het beslag op de openbare ruimte te groot werd geacht. Daarom koos men eerst nog voor een rotonde met een diameter van tweehonderd meter. Die bleek al gauw onveilig.

Kiezen voor breedte is in. Begin jaren negentig werd de verbinding van Rotterdam met het zuiden spectaculair uitgebreid: de tweede Van Brienenoordbrug kwam gereed. Nog steeds zijn hier werkzaamheden gaande. Dat leidt tot lange files op de aan- en afvoerwegen, bijvoorbeeld bij het complex van de Erasmus-universiteit. Een andere forse uitbreiding was de ringweg Amsterdam (A10) tot zesbaansweg. In aantocht is een tweede Heinenoordtunnel, wat een uitbreiding betekent met vier rijstroken.

Soms gaat het minder opvallend, zoals bij de twee kilometer randweg 'Lozerlaan' in Den Haag, die van twee naar vier stroken ging. In het meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport van het ministerie van verkeer en waterstaat komt onder het kopje 'probleembeschrijving' bij de diverse werken opvallend vaak het woord congestie voor. De asfaltering van Nederland vordert gestaag. Hieronder volgt een beknopt overzicht van een aantal grotere projecten die tussen nu en het jaar 2000 gereedkomen:1 De A4 tussen het Prins Clausplein en Leiden wordt verbreed, later volgt het stuk naar Burgerveen. Uitbreiding van 2 x 2 plus uitvoegstrook naar 6 rijstroken. Van Leidschendam naar Clausplein en omgekeerd worden daarnaast nog twee extra banen aangelegd. Over 12,5 kilometer komen twee stroken van 3,5 meter erbij: 87.500 m. In de toekomst zal de noordelijke randweg bij Den Haag worden aangelegd. Tussen Clausplein en Ypenburg gaat de rijbaan over vier kilometer van 8 naar 16 rijstroken plus vier vluchtstroken: 160.000 m erbij. Kosten 150 miljoen gulden, met 21 viaducten. Verlenging van de A4 naar Kethelplein/ Beneluxtunnel. Eerste deel tot randweg Den Haag. Over 5,5 kilometer zes rijstroken extra: 148.500 m. Tweede deel naar Schipluiden/ Delft: 4 stroken over 3,5 kilometer: 70.000 m.

2 VARI-project: Vaanplein en twee 'Riddersterren' bij Ridderkerk. Dit werk moet een verbetering opleveren voor het verkeer tussen Europoort, de A16 Rotterdam/ Breda en de A15 Gorkum/ Nijmegen. Aanleg van een 'breiwerk' tussen Barendrecht en Ridderkerk, fly overs, verbreden van rijbanen en verleggen van wegvakken. De reconstructie zal in 1998 klaar zijn. Tussen het Vaanplein en de Riddersterren liggen straks 14 rijstroken (nu nog 6). De A16 Dordrecht/ Europoort wordt verdubbeld (4 rijstroken). Al met al: ruim 130.000 m meer asfalt.

3 Rijksweg 2 Oudenrijn-Everdingen. Reconstructie rijbaan van twee keer twee naar 2 x 3 rijstroken. Acht meter in de breedte er bij over 4500 meter. Bouw nieuwe brug over de Lek: 4,5 km x 30 meter. In breedte komt er aan autosnelweg naar de tweede brug 4500 x 30 meter bij: 135.000 m meer asfalt. Totaal: 169.000 m. Dit tracé telt zes viaducten en bruggen die ook alle worden verbreed. Tussen Nieuwegein en IJsselstein komt een nieuwe parkeerplaats van 300 bij 250 meter: 75.000 m erbij.

4 Rijksweg 12 van Lunetten naar Bunnink: Van 2 x 2 naar 2 x 3 rijstroken. Huidige breedte is 40 meter en 22 meter verharding. Straks is het over 5.000 meter 75 meter en 30 meter. Dat betekent: 40.000 m asfalt, inclusief verbreding van drie viaducten.

5 Oudenrijn. Gewerkt wordt aan een 'klaverblad-turbine', die het verkeer sneller in de gewenste richting moet 'zuigen'. De reconstructie kost 80 miljoen gulden. Aanleg van twee fly overs (lengte per stuk twee kilometer): Amsterdam-Arnhem en Den Bosch-Den Haag. Tevens aanleg van een aantal parallelbanen en nieuwe viaducten die zonder heien zijn geplaatst. Gereed in de zomer van 1996. De uitbreiding brengt netto 122.000 m asfalt (van het oude blad worden twee lussen opgeruimd).6 In Noord-Holland wordt de Wijkertunnel aangelegd en een nieuw stuk rijksweg: nu A22, straks A9. Zes kilometer weg, inbegrepen de tunnel van 1,4 kilometer. De breedte is zeven meter rijstrook en zes meter vluchtstrook. Erbij: 78.000 m asfalt. Verder komt er nog een verlengde A9 over vijf kilometer met drie rijstroken, 82.500 m extra. Als dit gedeelte klaar is, zal de bestaande A9 ter hoogte van Beverwijk worden opgeheven.

7 Oost-Nederland: Uit de A50 Zwolle/ Kampen worden alle gelijkvloerse kruisingen verwijderd; nieuwe viaducten en nieuwe op- en afritten worden aangelegd. Eind jaren tachtig werd de A50 Apeldoorn/ Arnhem al uitgebreid over 25 kilometer lengte, dwars door de Veluwe. Extra asfalt in totaal: 325.000 m.

8 De nieuwe brug bij Zaltbommel is 408 meter lang en 39 meter breed, circa 16.000 m. De 'aanbrug' (de weg er naartoe) is 570 meter lang en 35 meter breed: ongeveer 20.000 m extra. Het totale gewicht van de brug is 23 miljoen kilo, opgehangen aan 120 tuikabels, waarvan de langste 137 meter is. Totale lengte van alle kabels: 540 kilometer. De wegen naar de brug gaan van 2 x 2 naar 2 x 3 banen. In het gedeelte Zaltbommel/ Deil komt zeven meter erbij over een lengte van 12 kilometer: plus 84.000 m. In het gedeelte ten zuiden van Zaltbommel, tot Empel: 20 kilometer lang, keer 7 meter: 140.000 m. In 1996 volgt de A30 rondom Ede.

9 De A2 Eindhoven/ Den Bosch wordt autosnelweg, waarbij twaalf gelijkvloerse kruisingen met stoplichten worden opgeruimd en maar liefst 32 viaducten en bruggen worden aangelegd. Er wordt al sinds 1989 aan gewerkt. Klaar in 1996, kosten 461 miljoen gulden. De weg was 2 keer 7.50 meter breed en wordt 2 keer 12 meter met een middenberm van 4 meter, over een lengte van 25 kilometer: 700.000 m meer asfalt.

10 In Brabant wordt gewerkt aan de A50 Eindhoven/ Oss, via Son en Breughel. Dit werk moet de files in Son en Breughel en Mariaheide oplossen. Nieuwe aansluiting op de A58. Dat is 35 kilometer autosnelweg: 840.000 m extra. In het project zijn 40 viaducten en bruggen opgenomen. Kosten: 600 miljoen. De A59 Den Bosch/ Oss wordt snelweg; de weg wordt 8 meter breder, in totaal ongeveer 120.000 m asfalt erbij.

11 In Drenthe wordt de N34 Groningen/ Emmen verbreed tot autosnelweg met ongelijkvloerse kruisingen. Verbinding met het Duitse achterland. Over circa 60 kilometer zo'n 13 meter breder: 780.000 m asfalt extra.

12 In Friesland wordt het aantal rijstroken van de N32 Leeuwarden/ Heerenveen verdubbeld: 280.000 m asfalt erbij.