Cothen wil vooral dorpeling in raad

WIJK BIJ DUURSTEDE, 30 NOV. Een oudere man schiet N. de With aan. “Ben jij die van de eigenheimers?” “Nee, dat is mijn broer.” Nog niet iedereen kent De With, afkomstig uit Cothen en nu tweede man in de VVD-fractie van het nieuwe Wijk bij Duurstede. Bij de raadsverkiezingen gisteren werd de VVD hier met een kwart van de stemmen de grootste partij. De samenvoeging met Cothen (2.600 inwoners) en Langbroek (2.200) bezorgt de stad Wijk bij Duurstede (nu ruim 22.000 inwoners) ook agrarische trekken. De With werkt zelf als adviseur bij de Utrechtse politie, maar komt uit een boerengezin. “De politiek in Wijk moet zich realiseren, dat er een enorm agrarisch achterland is bijgekomen”, zegt het nieuwe raadslid.

De winst van de VVD kwam niet als een verrassing. Een enkeling rept nog van het 'Bolkestein-effect', maar in een agrarische gemeente spelen ook andere factoren. Nico de With stond op een verkiesbare plaats, zegt een inwoonster van Cothen. “En dus stemde iedereen uit het dorp op hem. Want we willen iemand van Cothen in de raad. Zo zijn we hier ook wel weer.”

Niettemin was de uitslag van de Wijkse raadsverkiezingen moeilijk voorspelbaar, want het kiesvolk is zeer divers van gezindte. Cothen is rooms, Langbroek, aan de andere kant van de Kromme Rijn, orthodox protestant en Wijk bij Duurstede is GroenLinks. Vooral de consolidatie van GroenLinks is opmerkelijk. Vorig jaar steeg deze partij van één naar vijf zetels en was daarmee verreweg de grootste in de Wijkse raad. Nu staat GroenLinks met vijf zetels op gelijke voet met de VVD. “Voor een plattelandsgemeente is dit uniek”, zegt GroenLinks-aanvoerder en wethouder M. de Jongh. GroenLinks beleefde haar glorie in Wijk met het verzet tegen de bouw van hoge appartementen en de komst van een verbrandingsoven. “Ze zijn sterk op onderwerpen gefocused”, zegt De With. “Die appartementen zijn nu een meter lager geworden”, schampert een CDA-statenlid. Toch erkent vriend en vijand dat GroenLinks met lijsttrekker De Jongh een sterke troef had. Haar positie is onomstreden in Wijk bij Duurstede.

“Het klinkt pedant, maar dit is mijn dorp”, verzekert De Jongh. Ze erkent dat brandende vraagstukken haar partij in het verleden veel stemmen hebben opgeleverd, maar GroenLinks staat ook voor een andere aanpak, aldus De Jongh. “Wij betrekken de mensen bij de plannen in plaats van dat we iets kant-en-klaar presenteren.”

De Jongh geeft toe dat het bestuur van de nieuwe gemeente behoedzaam zal moeten opereren. “Het gaat om zo unieke gemeenschappen dat je alles in het werk moet stellen om die in stand te houden. Voor de mensen in Langbroek bijvoorbeeld is de zondagsrust heel belangrijk.”

Het orthodoxe karakter van Langbroek was voor dit dorp lange tijd reden om te streven naar een fusie met het eveneens christelijke Doorn. Uiteindelijk koos men voor aansluiting bij Wijk bij Duurstede. Daar mag tenminste nog gebouwd worden en in Doorn is het allemaal de dood in de pot, zegt een Langbroeker. “Als iemand in Langbroek het heeft over een boom, dan heeft-ie het over een pereboom. Als ze in Doorn over een boom praten, gaat het om een beuk die tweehonderd jaar bestaat en absoluut niet gekapt mag worden.”