Centrale bank wil meer openheid over financiële derivaten

AMSTERDAM, 30 NOV. Financiële instellingen, waaronder de banken, moeten meer informatie over hun activiteiten met financiële derivaten openbaar maken in hun jaarverslag. Dit heeft directeur T. de Swaan van de Nederlandsche Bank vanmorgen gezegd tijdens het negende internationale congres over termijncontracten in Amsterdam.

Financiële derivaten is de verzamelterm voor opties, termijncontracten en ruilcontracten (swaps) in financiële waarden, waarmee rente- en koersrisico's op de financiële markten kunnen worden afgedekt of juist aangegaan. Het gebruik van derivaten door banken, beleggers en bedrijven is de laatste tien jaar explosief toegenomen. Grootscheepse financiële schandalen bij diverse ondernemingen, waaronder het Duitse Metallgesellschaft, beleggingsmaatschappijen (het Amerikaanse Orange County) en banken (het Britse Baring's) hebben geleid tot een verharding van de discussie over de risico's van dergelijke instrumenten.

De Bank voor Internationale Betalingen (BIB) en de Europese Unie hebben al enige jaren gewerkt aan extra kapitaalseisen en regels voor het interne toezicht op en de verslaglegging door banken en effecteninstellingen. Maar de vertrouwelijke rapportages van banken aan hun toezichthouders over hun gebruik van derivaten zijn in de meeste landen volgens De Swaan “nog vrij beperkt”. De Swaan drong vanmorgen in aanvulling daarop aan op een grotere openheid van zaken door alle partijen op de derivatenmarkt. “Van publieke verslaglegging zal een prikkel op de leiding van instellingen uitgaan om geen overmatige risico's te nemen, en meer in het algemeen om te zorgen voor een goed risicobeheer. Verbeterde publieke verslaglegging kan dus een welkome aanvulling aan het toezicht bieden.” Volgens De Swaan moet de te publiceren informatie zodanig worden gestructureerd dat een onderlinge vergelijking over de risicoposities en de kwaliteit van het risicobeheer van verschillende partijen mogelijk is.

ING en Rabo maakten dit jaar voor het eerst in hun jaarverlag de onderliggende waarde van hun derivatencontracten openbaar. ABN Amro was daarmee al in 1994 begonnen. Volgens een recent onderzoek van de BIB lopen Nederlandse banken internationaal niet voorop bij de publieke verslaglegging.

Bankpresident Duisenberg zei eerder dit jaar dat banken de beloning van hun handelaren minder afhankelijk moeten maken van de winsten die de handelaren op korte termijn maken, om zo de financiële prikkel voor het nemen van excessieve risico's te verminderen. De Swaan voegde daar gisteren de suggestie aan toe om de beloning van controlerende functionarissen bij de financiële handelsactiviteiten van banken totaal onafhankelijk te maken van de handelswinst.