Bij Nedlloyd herleven oude tijden

ROTTERDAM, 30 NOV. Bij Nedlloyd lijken oude tijden te herleven. De schade door valsheid in geschrifte en fraude bij Nedlloyd Cargo Oostenrijk kan volgens analisten oplopen tot tientallen miljoenen guldens. De nieuwe koersval vanochtend van de aandelen naar dertig gulden roept herinneringen op aan de 'wildwest'-taferelen waarmee voormalig bestuurder Rootliep en de Noorse raider Hagen elkaar jarenlang de macht betwistten bij het Rotterdamse zeevaart- en transportconcern.

Om het onderzoek naar de fraude in Oostenrijk, waar het management inmiddels is vervangen, niet in gevaar te brengen wil het concern niet inhoudelijk op de affaire ingaan. Maar het moet de twee registeraccountants in de raad van bestuur van Nedlloyd, voorzitter Leo Berndsen en financieel directeur Haddo Meijer, toch aan het denken zetten dat de Oostenrijkse 'affaire' tijdenlang onopgemerkt is gebleven.

Berndsen, die na de miserabele financiële gang van zaken onder Rootiep Nedlloyd nieuw (financieel) elan moest geven en het vertrouwen van de beleggers moest herstellen, was gisteren tot verbazing van de beleggingsanalisten zelf de grote afwezige op de analisten-meeting waar voor het concern heel wat uit te leggen viel.

Niettemin is Berndsen de man die er bij zijn aantreden twee jaar geleden in geslaagd is de winst bij Nedlloyd te herstellen. De voormalig Aegon-bestuurder was de beslisser die met een rigoureuze rendementseis voor alle Nedlloyd-onderdelen en forse bezuinigingen Nedlloyd in rustiger vaarwater moest brengen. Zijn gebrekkige transportkennis bleek daarbij van secundair belang.

Het eerste jaar van Berndsens bewind ging alles nog uitstekend. Het winstniveau van 91 miljoen waar Nedlloyd in 1994 mee voor de dag kwam was gezien de smalle marges in de transportsector een voorbeeldig cijfer. De koers steeg 13 mei 1994 zelfs naar een alltime-high van 84 gulden. Maar halverwege dit jaar sprongen de eerste scheuren in het graniet. Na de presentatie van de halfjaarcijfers moest Nedlloyd zijn winstprognose voor 1995 fors bijstellen. De koers van het aandeel daalde in twee dagen met 15 gulden naar 40 gulden.

Nu, nog geen twee maanden later, is er opnieuw een neerwaartse bijstelling. Dit jaar wordt de winst gehalveerd. Als de Oostenrijkse affaire nog ernstiger is dan nu wordt gevreesd kan zelfs de winsthalvering nog te positief zijn.

Financieel directeur Meijer rekende de analisten gisteren voor dat Nedlloyd in het derde kwartaal 36 miljoen heeft verloren als gevolg van de kracht van de gulden ten opzichte van de zwakke Amerikaanse dollar.

Naast de valutarisico's en de fraude in Oostenrijk zit de grootste pijn voor Nedlloyd in de sector zeetransport. Die zit in de rode cijfers. Er werd een verlies geleden van 9 miljoen gulden waar vorig jaar nog 24 miljoen werd verdiend. Daardoor daalde de totale winst van Nedlloyd in het derde kwartaal naar 23 miljoen tegenover 43 miljoen in dezelfde periode vorig jaar.

Hoe directeur Nedlloyd Lijnen Paul Bijvoets de problemen in de maritieme sector wil oplossen is nog onduidelijk. In 1987 werd onder leiding van Rootliep en op advies van organisatie-adviesbureau McKinsey gekozen voor de strategie van een totale logistieke dienstverlening. Nedlloyds concept is totale beheersing van de goederenstromen ('Vervoer Plus). Klanten kunnen voor al hun vervoer, distributie en opslag terecht op één adres: bij Nedlloyd. Zeescheepvaart vormt daarin een niet weg te denken schakel.

Bovendien is Nedlloyd geliëerd aan een aantal maritieme partners die binnenkort voor belangrijke beslissingen staan.

Afgezien van de 'onzorgvuldigheden' in Oostenrijk draait de sector Nedlloyd Road Cargo, die vorig jaar een omzet van 1,2 miljard realiseerde, beter. Unitrans in Duitsland is niet langer een zorgenkind. In Nederland draait het wegvervoer rond Van Gend & Loos eveneens bevredigend. Ook de deelnemingen van Nedlloyd in Martinair, Smit Internationale, offshorebedrijf Neddrill en ECT laten bevredigende resultaten zien. Deze deelnemingen wilde Nedlloyd ooit afstoten, om zich terug te trekken op het kernbedrijf wegvervoer en zeetransport. Nu brengen zij een flink deel van de winst binnen.