'Privatisering Ziektewet zet aan tot selectie'

DEN HAAG, 29 NOV. Privatisering van de Ziektewet zet werkgevers aan tot het strenger selecteren van personeel op gezondheid en inschakeling van flexibele arbeidskrachten. Dat concludeert het College van Toezicht Sociale Verzekeringen (CTSV) in een concept-effectrapportage. De rapportage, die vrijdag officieel wordt vastgesteld, is op verzoek van staatssecretaris Linschoten (sociale zaken) vervroegd naar de Tweede Kamer gestuurd.

Het college onderzocht het effect van de financiële prikkels die de afgelopen jaren zijn ingevoerd bij de Ziektewet en de wao. Bijna de helft van de bedrijven geeft te kennen “strenger te selecteren op gezondheid” wegens de invoering van de malus (een inmiddels afgeschafte financiële straf voor het veroorzaken van arbeidsongeschiktheid) en een eigen risico in de Ziektewet van twee of zes weken. “Kandidaten met een arbeidsongeschiktheidsverleden vallen al gauw buiten de boot”, aldus het college, “vanwege de vrees voor een grotere kans op ziekteverzuim en de daarmee gepaard gaande kosten.” Ook het gebruik van flexibele arbeidsrelaties (uitzend- en oproepkrachten) met als doel het verzuimrisico te ontlopen, is toegenomen. Het college van toezicht leidt hieruit af “dat de maatregelen die risicoselectie moeten voorkomen onvoldoende hun vruchten afwerpen”.

Tweederde van de bedrijven met een personeelsomvang van meer dan 100 werknemers voert sinds 1994 een intensiever verzuimbeleid. Kleinere bedrijven voeren “aanmerkelijk minder vaak een verzuimbeleid”. Toch is het ziekteverzuim landelijk fors afgenomen van 8,1 tot 6,6 procent. Het college schrijft dit vooral toe aan de wettelijke maatregel die werkgevers verplicht gedurende de eerste 2 of 6 weken (afhankelijk van de grootte van het betreffende bedrijf) het loon door te betalen van zieke werknemers. De financiële prikkel is hier duidelijk. “Elke ziektedag kost geld”, aldus het college in de concept-rapportage. Bedrijven met een hoger ziekteverzuim hebben als gevolg hiervan meer veranderingen in het verzuimbeleid aangebracht dan bedrijven met een lager ziekteverzuim.

Het college van toezicht betwijfelt het nut van verdere privatisering van de Ziektewet. Op dit moment dragen de meeste bedrijven het risico van loondoorbetaling gedurende de eerste 2 of 6 weken dat hun personeel ziek is zelf. Ze brengen dit risico niet onder bij een particuliere verzekeringsmaatschappij. Als de loondoorbetaling wordt uitgebreid tot 52 weken, hetgeen het kabinet voorstaat, zullen werkgevers zich wel op grote schaal voor de hele risicoperiode gaan verzekeren, zo verwacht het college. De prikkel tot het voeren van een verzuimbeleid zal daardoor “in ieder geval kleiner worden”, aldus het college.