Moeizaam einde conferentie tussen EU en M-Oosten

BARCELONA, 29 NOV. Het conflict in het Midden-Oosten heeft een domper gezet op de afsluiting van de Euro-mediterrane conferentie in Barcelona. Pas twee uur na het geplande einde van de bijeenkomst kon de Spaanse minister van buitenlandse zaken, Javier Solana, gistermiddag opgelucht meedelen dat alle partijen konden instemmen met een compromistekst over onder andere terrorisme en (nucleaire) wapenbeheersing.

In de verklaring van Barcelona spreken de vijftien EU-lidstaten en twaalf landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten af de politieke banden aan te halen en om nauwer economisch en cultureel met elkaar te gaan samenwerken. Tegen het jaar 2010 moet de Middellandse-Zeeregio een vrijhandelsgebied zijn geworden. “We slaan een nieuwe bladzijde in de geschiedenis op. Dit is een dag van vreugde. Barcelona is alleen nog maar het begin van nauwere samenwerking tussen de landen om de Middellandse Zee”, aldus Solana.

Maar voordat het zover was, hadden diplomaten uit het Midden-Oosten de gehele nacht en de gehele ochtend moeten door-onderhandelen over de voor hen meest gevoelige, politieke onderdelen van de verklaring van Barcelona. Zo wilde Syrië het begrip terrorisme zo gedefinieerd zien dat aanslagen van 'vrijheidsstrijders' tegen (pro-)Israelische doelen in Zuid-Libanon er niet onder zouden vallen, maar het kreeg daarin niet zijn zin. Israel van zijn kant eiste met succes een verzachting van de passage waarin wordt opgeroepen tot tegengaan van (nucleaire) wapenverspreiding.

De lidstaten van de Europese Unie zagen de afgelopen twee dagen met gemengde gevoelens aan hoe het conflict in het Midden-Oosten, en met name de tegenstelling tussen Israel en Syrië, steeds meer de aandacht wegtrok van het eigenlijke onderwerp van de bijeenkomst: verbreding en verdieping van de economische samenwerking. Verscheidene ministers onderstreepten gisteren dat Barcelona niet het forum was voor vredesbesprekingen in het Midden-Oosten.

De Nederlandse minister Van Mierlo specificeerde gisteren dat het mooi zou zijn geweest indien een doorbraak was bereikt in het vredesproces tussen Syrië en Israel, ook om eens een keer de Amerikanen niet het initiatief te laten, maar dat de Europese ambitie dienaangaande eigenlijk te hoog was gegrepen. Daarom was het volgens Van Mierlo, die tijdens de lunch op de eerste dag van de conferentie tussen zijn Israelische en Syrische ambtgenoot zat, maar het beste pogingen daartoe zo snel mogelijk op te geven teneinde de Barcelona-conferentie niet in een algemeen gevoel van 'katterigheid' te laten wegzinken. De volgende grote Euro-mediterrane conferentie wordt niet eerder gehouden dan in het voorjaar van 1997, zo kondigde Solana gisteren aan.