De massa deint en dreigt, maar het feest ontaardt niet

AMSTERDAM, 29 NOV. Schudden aan het radio-autootje van RTL! De chauffeur had er net twee luidsprekers uitgehaald om de sfeer te verhogen: 'Hee-hoo, hee-hoo, met Ajax gaat het zo'. Hij gaat bij de Ajax-fans op de schouders en kijkt bezorgd-vrolijk naar zijn auto, die nu op twee wielen danst. Knap, daar breekt de lange zend-antenne op het dak af. Knal, op het hoofd van een toeschouwer. Een andere supporter die het van een veilige afstand ziet gebeuren, kreunt van genoegen. “Lekker!”

Ajax heeft de wereldcup gewonnen in Tokio en Nederland viert dat op het Leidseplein in Amsterdam. Dat is nu eenmaal de afspraak. Zo gaat het als Ajax landskampioen wordt en zo ging het ook toen de club op 24 mei de Europa Cup I veroverde. Bij die laatste gelegenheid liep het feest even uit de hand: er raakten honderden mensen gewond, er werd voor tienduizenden gulden schade aangericht en 35 mensen werden gearresteerd. Massapsychose, oordeelde de rechter destijds over de uitbarsting.

Gisteren bleef het betrekkelijk rustig in Amsterdam. Vijf- à zesduizend feestvierders, schat de politie. Nul arrestaties. Toch leken de basisvoorwaarden voor een herhaling van 24 mei wel aanwezig: alcohol en mensenmassa. Het belangrijkste verschil was wel het tijdstip: Danny Blind schoot de beslissende penalty even voor twee uur 's middags in de linkerbovenhoek. Een aantal mensen was toen weliswaar reeds aangeschoten, maar niet te vergelijken met de totale dronkenschap die nacht in mei.

Nu duurde het tot een uur of wat na de wedstrijd voor vrijwel iedereen glazig voor zich uit stond te kijken met bier in de hand. De cafés verkochten het voor de gelegenheid in plastic bekertjes zodat je ermee naar buiten kon lopen. Maar veel supporters wandelden gewoon even naar de nabijgelegen supermarkt, laadden daar hun mandje vol pils en wijn en haalden buiten een flesopener uit hun zak. Hier en daar werden ook wat pillen achterovergeslagen.

Even was de broeierige stemming voelbaar die voorafgaat aan de chaos. Rondhangende mensen die wachten tot er iets gebeurt. Her en der ontstonden al kleine ruzies - “Kom dan mee waar geen politie is!” - gretig verwelkomd door de omstanders, die verder ook niks anders te doen hadden dan een roodwitte sjaal om hun hoofd knopen en drinken.

Groot verschil maakte de zichtbare aanwezigheid van veel politie en ME'ers. In de Marnixstraat, nabij het Leidseplein, zat de ME te paard. Voor de Braziliaanse bar in de Lange Leidsedwarsstraat waakte een politiebusje. De politie, 350 à 400 man sterk, trad zelden op, behalve om ruzietjes te dempen en om de mensen van de tramhokjes te houden. Twee jongens die erbovenop waren gesprongen om te dansen, werden met tikken van de wapenstok naar beneden gehaald. Tot ongenoegen van de omstanders: “Kanker man, we hebben gewoon een feestje.”

Andere voorzorgsmaatregelen waren genomen door de middenstanders. Winkeliers op het nabij gelegen Max Euweplein hadden uit voorzorg hun winkels dichtgetimmerd. Tijdens de eerste helft werd het bloemenstalletje op het Leidseplein weggetakeld. Op 24 mei waren enkele kraampjes en winkels kort en klein geslagen.

De menigte werd beziggehouden met keiharde muziek vanaf het balkon van de stadsschouwburg. Zanger Danny Lucassen liet de menigte de keel schor zingen toen hij de Ajax-versie van 'Malle Babbe' inzette. “Wat een lul”, zeiden twee supporters tegen elkaar maar ze deinden toch ook een beetje mee.

Omstreeks zes uur gisteravond keerden de meeste feestgangers huiswaarts of openden een nieuwe rekening in het café. De reinigingsdienst ging aan de slag om de vertrapte bierblikjes van het Leidseplein te krabben.