China vindt zijn eigen reïncarnatie Panchen Lama

PEKING, 29 NOV. Onder druk van de Chinese autoriteiten is vandaag in de Tibetaanse hoofdstad Lhasa een nieuwe reïncarnatie van de Panchen Lama aangewezen. De Tibetaanse gemeenschap beschikt daarmee nu over twee reïncarnaties van de op één-na-hoogste religieuze leider binnen de boeddhistische hiërarchie. De vorige Panchen Lama overleed in januari 1989.

Het Chinese persagentschap Nieuw China meldde vandaag dat het officiële bureau voor reïncarnatie in Lhasa na een zoek-periode van zes jaar de 11de opvolger van de Panchan Lama had gevonden. Na een trekking uit een gouden urn was het lot gevallen op de zes-jarige Gyaincain Norbu.

Eerder dit jaar erkende de Dalai Lama, Tibets god-koning in ballingschap, een ander jongetje als Panchen Lama. Hoewel de keuze voor de eveneens zes-jarige Gedhun Choekyi Nyima voortsproot uit een door de overheid gecontroleerde zoekactie, was het bewind in Peking woedend over de unilaterale erkenning door de Tibetaanse gemeenschap en wees het de keuze af.

Volgens de autoriteiten in Peking is de steun die de Dalai Lama in mei heeft verleend een poging geweest “tot opsplitsing van het vaderland”. Peking verwijt de Dalai Lama en het toenmalige kiescomité dat zij geen toestemmning hebben gevraagd aan de centrale regering. Daartoe zijn zij historisch verplicht volgens Peking.

De centrale machthebbers beroepen zich daarbij op een keizerlijk edict. Wat doorgaans weinig waarde heeft in socialistisch China blijkt nu opeens de legitimering te zijn voor het huidige beleid: een steentablet van meer dan tweehonderd jaar oud waarop is vastgelegd dat de centrale regering het laatste woord heeft over de aanstelling van religieuze sleutelfiguren.

De Tibetaanse regering in ballingschap heeft daar echter tegen ingebracht dat het tablet een overeenkomst behandelt die is afgesloten met het 'bezettende' Manchu-regime, dat in 1911 werd afgezet.

Veel Tibetanen geloven dat China met het forceren van een nieuwe reïncarnatie een lange-termijnplan ten uitvoer tracht te brengen. Peking zou met de keuze van een China-getrouwe Panchen Lama de toekomstige opvolger van de Dalai Lama kunnen veiligstellen. Volgens de traditie moeten de Panchen Lama en de Dalai Lama hun goedkeuring verlenen over elkaars reïncarnaties.

Volgens de Tibetaanse regering in ballingschap in het Noordindiase Dharamsala proberen de Chinese autoriteiten verdeelheid te zaaien onder de Tibetaanse boeddhisten. Nadat Peking de door de Dalai Lama gesteunde reïncarnatie had afgewezen, werden alle hoge geestelijken van het Tashi Lunpo klooster in Xigaze, waar de Panchen Lama zetelt, vervangen. Zeker 48 andere monniken die weigerden de beslissing van het centrale regime te erkennen, zijn in hechtenis genomen.

De zeventig invloedrijke monniken die begin deze maand naar Peking werden gehaald om te beslissen over een nieuw 'zoekcomité' en persoonlijk werden toegesproken door China's president Jiang Zemin, kregen ieder duizend gulden in handen gedrukt, een ongewoon grote som geld in Tibet. Desondanks probeerden velen van hen zich zowel in Peking als in Lhasa, tijdens het officiële kiesritueel, ziek te melden.

De volhardende houding van de Chinese regering komt waarschijnlijk voort uit de woede die in Peking bestaat over het feit dat de invloed van de Dalai Lama, 35 jaar nadat hij Tibet is ontvlucht, nog zo groot is. De Dalai Lama en duizenden van zijn volgelingen, vluchtten in 1959 naar India, toen Peking met geweld optrad tegen Tibetanen die het vertrek van de Chinese machthebbers eisten.