Romance in knipogend licht van de vuurtoren

Frans en Duits, woensdagavond, Ned.3, 20.28-21.23.

Sinds hij in 1991 zijn reputatie als verrassend filmer verloor met de jammerlijke mislukking Oh, Boy! liet Orlow Seunke weinig meer van zich horen. Ten onrechte, want wie films heeft gemaakt als De smaak van water en Pervola, verdient niet na één artistieke vergissing in de vergetelheid te belanden. Dat blijkt eens te meer uit de tv-film Frans en Duits, die morgenavond door de NPS wordt uitgezonden in een korte reeks single plays van eigen makelij. Dat daarin niet alleen debuterende cineasten een kans hebben gekregen, maar ook een talent als Seunke, mag de verdienste heten van een actieve drama-afdeling die regelmatig bezienswaardig werk aflevert.

Frans en Duits, geschreven door Mieke de Jong, vertelt een klein verhaaltje. Anno 1966 beleeft een schuchtere muziekleraar op een Waddeneiland een romance met een collega die Duits doceert. Maar als hij, die door iedereen Duits wordt genoemd, directeur van de school wordt, kiest hij liever voor een net huwelijk met een vrouwelijke collega. Pas in 1995, als de muziekleraar een reünie op het eiland bezoekt, vlamt de passie van vroeger weer op.

Voor een bioscoopfilm zou er waarschijnlijk niet genoeg materiaal in zitten, maar voor zo'n tv-film van een klein uur is het net genoeg - en Seunke vertelt het verhaal in mooie, laconieke scènetjes met het knipogende licht van de vuurtoren als voortdurende getuige. Bijna achteloos, maar tot in de kleinste details kloppend, ensceneert hij een dorpse samenleving die nog in veel opzichten op de jaren vijftig lijkt. De hospita verbiedt damesbezoek na negenen, de Oranjevereniging mobiliseert het hele eiland (de opnamen werden gemaakt op Vlieland) en de leerlingen op school trommelen allemaal mee in de fanfare. Dat de muziekleraar zich aan de moderne tijd aanpast door de klas te laten meetrommelen met Get off of my cloud van de Stones, levert één van de aardigste scènes op. En de prestaties van Ramsey Nasr, Pierre Bokma en Margôt Ros in de hoofdrollen herinneren er weer aan, dat Orlow Seunke altijd een uitstekend acteursregisseur is geweest.

“Van zeelucht ga je snotteren”, zegt de muziekleraar als hij in 1966 op het eiland arriveert. Als hij de overtocht 29 jaar later opnieuw maakt, staat hij te niesen aan de reling. Zo wordt de cirkel in Frans en Duits rondgemaakt, met filmische middelen, zonder enig verbaal misbaar en met een heel Hollands soort nuchterheid dat maar een half woord nodig heeft om te vertellen wat er aan de hand is.