Consument loopt achter bij economische groei

ROTTERDAM, 28 NOV. De index voor het vertrouwen van de Nederlandse consument is in de maand november gedaald. De groei van de consumptieve bestedingen door gezinnen bleef met 2,1 procent in het derde kwartaal van dit jaar achter bij de economische groei. Dat heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vanmorgen gemeld.

De gegevens van het CBS bevestigden daarmee het beeld bij economen dat de consument het bij het herstel van de economie vooralsnog laat afweten. De index voor het consumentenvertrouwen, die door middel van een enquête wordt vastgesteld, stond in november op 4. Dat betekent dat vier procent van de respondenten meer vertrouwen uitsprak dan respondenten die zeiden minder vertrouwen te hebben. Het cijfer is de helft van dat in oktober en zeven punten lager dan in augustus. Toen bereikte het consumentenvertrouwen het hoogste niveau van de afgelopen vijf jaar. Ook de koopbereidheid van consumenten nam in november af en de visie op de algemene economische situatie in Nederland liep in november terug. Volgens het CBS, dat het cijfer vanmorgen publiceerde, is een daling van het vertrouwen in deze tijd van het jaar normaal, en is het nog te vroeg om te zeggen of het vertrouwen over het hoogtepunt heen is.

De grootste groei in de consumptieve bestedingen (2,9 procent) vond in het derde kwartaal plaats bij voedings- en genotmiddelen. De groei in de bestedingen aan duurzame goederen was met 1,3 procent het laagst.

Volgens econoom H. Berendsen van de Rabo tonen de gegevens aan dat de economische conjunctuur een tussentijdse top is gepasseerd. “Het beeld is nu matig, in sommige sectoren van de detailhandel gaat het op dit moment niet erg goed.” Volgens Berendsen is het nog steeds wachten tot de koopbereidheid van de consumenten wordt omgezet in daadwerkelijk koopgedrag. “De koopkracht ontwikkelt zich niet erg uitbundig, dus zullen hogere consumptieve bestedingen het meer moeten hebben van een verdere groei van de werkgelegenheid.” Rabo raamt voor dit jaar een economische groei van 2,75 procent, maar ziet de groei in het volgend jaar teruglopen tot 2,25 procent. “Op de langere termijn hebben we vertrouwen in de conjunctuur.”

ING toonde zich vanmorgen voor de lange termijn minder optimistisch. “De consumptie loopt al wat langer achter bij de economische groei”, constateert econoom F. Pallada van ING Bank. De buitenlandse handel heeft zich sterk ontwikkeld, de investeringen hebben een inhaalslag geleverd, maar de consumptie kan dat tempo niet bijbenen. “En die is, met zo'n 60 procent van de economie, toch de drager van de economische groei.”

ING hecht met name waarde aan de index voor de koopbereidheid van de consumenten. De visie op het economische klimaat, die het CBS ook meet, vertoont volgens onderzoek evenveel verband met de realisatie van de daadwerkelijke consumptieve bestedingen als met de toekomstige bestedingen, en heeft zo een minder goede voorspellende waarde. ING raamt de economische groei dit jaar op tussen de 2,8 en 2,9 procent en voor 1996 op 2,5 procent. Voor de jaren daarna gaat Pallada vooralsnog uit van matige economische groei.

Vorige week vrijdag publiceerde het CBS de index voor het producentenvertrouwen in oktober. Daaruit bleek dat het vertrouwen van ondernemers voor de tiende achtereenvolgende maand is gedaald, tot een genormeerde waarde van 0,48. De index voor de daadwerkelijke produktie steeg in oktober tot een waarde van 1,38 en maakt sinds half 1993 een stijging door. Het CBS beschouwt de trend in het producentenvertrouwen als een voorloper van de trend in de daadwerkelijke produktie.