Vaticaan en Iran ruziën over Fatima en Fátima

LISSABON, 27 NOV. Een boek van een Portugese socioloog en etnoloog staat aan de wieg van een ruzie tussen het Vaticaan en de Islamitische Republiek Iran over de relatie tussen Fatima, dochter van de profeet Mohammed, en de Portugese bedevaartsplaats Fátima.

Het Vaticaan heeft vorige week officieel protest aangetekend tegen de herhaalde uitzending door de Iraanse televisie van een documentaire waarin de jaarlijkse rooms-katholieke bedevaart naar Fátima, naar aanleiding van een reeks verschijningen van Maria aan drie herderskinderen in 1917, wordt gepresenteerd als eerbewijs van de christenen aan de dochter van de profeet Mohammed. In het shi'itische Iran neemt Fatima een belangrijke plaats in: zij was de vrouw van Ali, de eerste imam van de shi'ieten, en haar zonen Hassan en Hussein waren de tweede en derde imam. Fátima op zijn beurt is een van de belangrijkste rooms-katholieke bedevaartsoorden in West-Europa.

De documentaire blijkt nu te zijn gebaseerd op een overigens omstreden boek van Moisés Espirito Santo, hoogleraar aan de Nieuwe Universiteit van Lissabon, getiteld 'De Fatimidische Moren en de verschijningen van Fátima'. Santo stelt dat de verschijningen direct aansluiten bij de mystiek van de Berbers uit het shi'itische (ismaelitisch) Fatimidische rijk, dat zich van de 9de tot de 12de eeuw over Noord-Afrika en het Midden-Oosten uitstrekte, die in het Iberisch schiereiland (in handen van de sunnitische Omayyaden) terechtkwamen.

In een vraaggesprek met de Portugese krant Publico toonde Santo zich niet verbaasd over de ontwikkelingen. “Mijn boek is ter kennis gekomen van de Iraanse ambassade in Lissabon en het is er zeer goed ontvangen. Ik weet dat ze het onmiddellijk hebben vertaald en voor analyse naar Teheran hebben gestuurd.”

De documentaire heeft in Iran intussen belangstelling gewekt voor een shi'itische bedevaart naar Fátima. Een eerste groep van 200 pelgrims werd op 14 november in Fátima verwacht, maar “wegens een vertraging bij het afgeven van visa” is hun reis vertraagd, aldus een Portugese diplomatieke zegsman. (AFP)