Shell startte onderzoek naar milieu in Nigeria

“Shell moet zo verstandig zijn om mee te werken aan een onafhankelijk onderzoek naar milieuverontreiniging in Nigeria, opdat nagegaan kan worden of en in hoeverre het concern zijn eigen gedragscode heeft nageleefd.” Aldus in essentie de aanbeveling die op 20 november op de opiniepagina werd gegeven door drs. Sylvie van Eyk.

Dit heeft Shell dus al gedaan. Dat blijkt uit de 7 miljoen gulden kostende opdracht die door Shell Nigeria is verstrekt aan een onafhankelijke commissie om een integrale milieurapportage te maken. Deze zogeheten 'Niger Delta Environmental Study' zal op wetenschappelijke basis een samenhangend beeld schetsen van de biologische en industriële belasting en diversiteit van de Niger Delta en de rol van de oliewinning daarin.

Hoewel het 'onafhankelijk onderzoek' nog maar een aanbeveling is, laat Van Eyk er in haar bijdrage overigens geen twijfel over bestaan dat, voor haar Shell al door de mand is gevallen. “Deze kat in het nauw heeft nu daadwerkelijk negen levens geofferd”, luidt haar conclusie. Dit is onjuist en mag dan ook niet onweerlegd blijven. Los van alles wat men kan vinden van de processen in Nigeria, de negen geëxecuteerden hebben niet terechtgestaan wegens 'milieu-activisme', maar wegens de vermeende betrokkenheid bij de moord op vier Ogoni-leiders.

In haar verhaal zegt Van Eyk dat Shell in juni 1990 een 'Statement of General Business Principles' heeft uitgegeven. Deze brochure - voor iedereen ook in het Nederlands verkrijgbaar: 'Verklaring van Algemene Beleidsuitgangspunten' - geldt als de “morele code” die de Koninklijke Shell Groep aanhoudt voor al haar activiteiten, waar ook ter wereld uitgevoerd. Geen “mooie, gevleugelde uitspraken”, zoals ze schrijft, maar gewoon een zakelijke opsomming van gedragsuitgangspunten die samen het cement vormen van een zeer gedecentraliseerde onderneming. Overigens is deze Verklaring per juli 1994 nieuw uitgegeven, waarbij hier en daar een iets gewijzigde redactie is gegeven aan te tekst.

Shell onderschrijft ook de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen, zoals het alle andere grote internationale sociale akkoorden onderschrijft en naleeft. Van Eyk, die dezer dagen hoopt te promoveren op het onderwerp 'OESO-richtlijnen', heeft daar kennelijk zorg over. In de 'Verklaring van Algemene Uitgangspunten' uit juni 1990, waaruit Van Eyk citeerde, staat nog apart genoemd dat Shell-maatschappijen zich gedragen overeenkomstig de OESO-code. In de recente uitgave staat het niet langer apart vermeld, omdat het naleven van internationale afspraken door Shell als vanzelfsprekend wordt ervaren.

Shell hoopt dat de tragische gebeurtenissen in het Ogoni-gebied een prikkel zullen zijn voor het ontstaan van een dialoog tussen alle betrokken partijen in de NIger Delta waaruit een bevredigende oplossing komt voor de huidige problemen.