Frankrijk in de ban van sociale onvrede en protest

PARIJS, 27 NOV. Het politiek-sociale klimaat in Frankrijk wordt steeds meer gespannen. Sinds de algemene stakingsdag van vrijdag zijn de spoorwegen niet meer op gang gekomen. Morgen leggen ook de overige ambtenaren het werk weer een dag neer, donderdag houden de studenten hun tweede landelijke manifestatie en ook bij de post en in de mijnen staan extra acties voor de deur.

De regering-Juppé volgt de groeiende golf van sociale onvrede nauwlettend, maar maakt nog geen aanstalten haar omstreden plannen voor bezuinigingen op de sociale zekerheid en pensioenen bij te stellen. Zij heeft weinig speelruimte. Na vijf maanden voorzichtigheid houdt zij vast aan de keuze voor drastische reductie van de tekorten op de rijksbegroting en de sociale verzekeringen.

De arbeidsonrust komt op het ogenblik het meest tot uitbarsting bij de Franse spoorwegen, de SNCF. Hier hebben de werknemers grote angst voor het 'herstelplan' dat de directie met de Franse regering gaat sluiten. Dit plan zou inhouden dat onrendabele lijnen worden gesloten en er zouden duizenden ontslagen vallen onder het spoorwegpersoneel.

De werknemers bij de spoorwegen krijgen alle klappen tegelijk op te vangen: als ambtenaren moeten zij een loonstop incasseren en 40 jaar gaan werken, in plaats van 37,5 jaar, om aan een volledig pensioen te komen. Daarboven dragen zij, net als alle Fransen, de nieuwe lasten die de regering gaat heffen om AOW, kinderbijslag, gezondheidszorg en oudedagsvoorzieningen in stand te houden.

Vrijdag lag het openbare leven al helemaal stil nadat vooral de communistische vakcentrale CGT tot een staking had opgeroepen. Leden van andere centrales deden spontaan mee.

In heel Frankrijk gingen naar schatting 500.000 mensen de straat op. Voor morgen heeft de vakcentrale Force Ouvrière opnieuw een staking uitgeschreven voor ambtenaren en werknemers bij (semi-)overheidsbedrijven.

Daarbij staat naast het verzet tegen het bezuinigingsplan ook de 'verdediging van de openbare diensten' hoog in de vaandels genoteerd. Daarom doen allerlei bonden mee. Vooral bij de PTT bestaat een groeiende zorg over het voortbestaan van de ambtenarenstatus, naarmate de Europese liberalisering de telefonie en de postdiensten dichter nadert.

Niet alleen ambtenaren en studenten zijn langzamerhand in staat van alertheid, ook middenstanders hebben al verschillende keren heftig geageerd.

Om de winkeliers tegemoet te komen zou premier Juppé vandaag een plan bekendmaken om de komst van nieuwe supermarkten aan banden te leggen. De minister-president heeft gezegd dat hij zal opstappen als twee miljoen mensen de straat op gaan. Dat wordt voor morgen niet verwacht, maar de grimmigheid neemt toe.