Yasser Arafat regelt even de haven voor Gaza

SCHEVENINGEN, 24 NOV. De werkbespreking van Yasser Arafat met Nederlandse ondernemers duurde nog geen veertig minuten en toen was alles duidelijk. De aanleg van de haven in Gaza zal binnenkort beginnen. Arafat wil het, de Nederlandse ingenieurs en bouwers willen het. En de financiering is nagenoeg rond.

“Ik ben heel blij met de prioriteit die premier Kok geeft aan de haven van Gaza”, zei de Palestijnse leider in de beslotenheid van een bovenzaaltje van het Scheveningse Circustheater. “We hebben de haven dringend nodig. De Gaza-haven is niet alleen van belang voor de Palestijnen, maar ook voor Jordanië en straks, over twee of drie jaar als de relaties genormaliseerd zijn, ook voor Irak”, verzekerde hij in moeiteloos Engels.

Arafat was even in Nederland voor de opening, gisterochtend, van het Global Panel, een tweedaags congres voor het bedrijfsleven, georganiseerd door het Vlaardingse European Research Center. De avond tevoren was bij een diner met Arafat, waaraan minister Jorritsma (verkeer) en staatssecretaris Van Dok (buitenlandse handel) deelnamen, al het een en ander geregeld. In de Gaza-strook worden op 20 januari verkiezingen gehouden en als nu eens, kort daarvoor, de bouw van de haven van Gaza kon beginnen, vroeg Arafat. Dat levert werk en publiciteit op. De Nederlandse bedrijven die bij het project betrokken zijn, wilden niets liever. In allerijl werd vastgelegd dat premier Kok en minister Van Mierlo op 18 januari een bezoek aan Gaza zullen brengen. Dan kan de eerste spade de grond in.

De haven van Gaza is een initiatief en ontwerp van het Nederlandse ingenieursbureau Grabowsky & Poort en zal worden aangelegd door een consortium onder leiding van het bouwbedrijf Ballast Nedam. De kosten bedragen 60 miljoen dollar voor de eerste fase, waarvan Nederland 25 miljoen voor zijn rekening neemt. “Wij zijn klaar, de donorlanden en de Palestijnse Nationale Autoriteit zijn nu aan zet. Geef ons een teken om te beginnen zodra het geld er is”, zei een Nederlandse ingenieur. Arafat knikte instemmend.

Nederlandse ondernemers hopen op meer Palestijnse orders. Begin deze week kondigde minister Pronk in Gaza al aan dat hij geld beschikbaar stelt en in Scheveningen, in het gezelschap van Arafat, lichtten de Nederlanders met een overhead-projector toe waarvoor dat geld gebruikt kan worden: landaanwinning voor de kust van Gaza, milieubeheer in het dichtbevolkte gebied en sociale woningbouw.

Arafat zei dat in Gaza behoefte bestaat aan minimaal 130.000 woningen. Gaza telt volgens hem meer inwoners dan men wist: geen 900.000 maar 1,25 miljoen, terwijl op de Westbank 1,65 miljoen Palestijnen wonen. En toen moest Arafat, de leider van een land van 2,9 miljoen mensen, weer verder om het vliegtuig naar Duitsland te halen. Een snelle handdruk en hij verliet het zaaltje, de Nederlandse ingenieurs en ambtenaren enigzins verbouwereerd achterlatend.

Vóór dit werkoverleg had Arafat een halfvolle zaal van het Circustheater toegesproken. Zijn verschijning daar had veel weg van een enscenering uit Joop van den Endes The Phantom of the Opera. Arafat en zijn achttien bewakers/beleiders maakten een theatrale opkomst achter een zwarte vitrage die was gespannen ter afscherming van de lege bovenzaal. Als een lang lint gesluierde acteurs liepen ze hoog boven het publiek voordat ze naar beneden kwamen en Arafat op het podium plaats nam, tussen de omlijsting van de musical. In de coulisen stonden zijn bewakers.

De Palestijnse leider sprak in het Arabisch. Hij hield een pleidooi voor een cultuur van de vrede en voor internationale hulp bij de Palestijnse wederopbouw. Het vredesproces zal doorgaan, verzekerde hij.

Aan het slot van zijn toespraak ontving Arafat een zilveren penning met als inscriptie Milestone towards a world of peace en met de beeltenis van de historische handdruk van Arafat en Rabin in 1993. Arafat klonk voor het eerst ontroerd. Hij antwoordde, nu in het Engels: “Dit beeld betekent heel veel voor me, het raakt mijn hart. De dood van Rabin is niet alleen een groot verlies voor de Israeli's, maar ook voor de Palestijnen en voor de 'vrede van de moedigen'. Mijn partner, mijn neef, heeft zijn leven verloren. Maar we zullen ons blijven opofferen voor de vrede van de moedigen in de terra sancta.”