VS: Deen blijft sterke kandidaat voor Navo

BRUSSEL, 24 NOV. De vroegere Deense minister van buitenlandse zaken, Uffe Ellemann-Jensen, is nog steeds “een zeer sterke kandidaat” voor de opvolging van Willy Claes als secretaris-generaal van de NAVO. De Amerikaanse minister van defensie, William Perry, heeft dat gisteren gezegd in Kopenhagen.

Perry's opmerking doet vermoeden dat de Amerikanen de hoop niet hebben opgegeven om Ellemann-Jensen benoemd te krijgen, ondanks uitgesproken weerstand van Frankrijk tegen de Deen. Volgens Parijs, geïrriteerd door de openlijke Amerikaanse afwijzing van de door Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland gesteunde Nederlandse kandidaat, oud-premier Lubbers, moet de secretaris-generaal van de NAVO Frans kunnen spreken, en voldoet Ellemann-Jensen niet aan die voorwaarde. De Deen zelf liet gisteren evenwel blijken dat hij niet te oud is om te leren. Op een persconferentie in Bonn, waar hij onder andere sprak met de Duitse minister van buitenlandse zaken, Klaus Kinkel, kreeg hij de lachers op zijn hand toen hij in het Frans uitlegde waarom zijns inziens de Duitse oud-minister van buitenlandse zaken, Hans-Dietrich Genscher, niet in aanmerking kwam voor de post van secretaris-generaal bij de NAVO. “Ik geloof niet dat Hans-Dietrich Frans spreekt. Dat is zeker een probleem, nietwaar”, zei hij.

Intussen worden op het hoofdkwartier van de NAVO in Brussel steeds minder grapjes gemaakt over het uitblijven van een kandidatuur die voor alle zestien bondgenoten acceptabel is. Militaire deskundigen van de NAVO zijn druk bezig met de concrete invulling van de operationele plannen voor de 60.000 man tellende vredesmacht die over enkele weken naar Bosnië zal vertrekken. Die operatie, waar ook troepen uit niet-NAVO-lidstaten aan deelnemen, is de grootste en meest gecompliceerde die de NAVO ooit heeft uitgevoerd. Op het hoofdkwartier van de NAVO voelt men zich steeds ongemakkelijker over het vooruitzicht dat, naar mate het uur van de waarheid in Bosnië nadert, het bondgenootschap politiek gezien steeds grotere verdeeldheid tentoonspreidt. De Amerikaanse minister Perry zei gisteren te hopen dat de ministers van buitenlandse zaken uit de 16 NAVO-lidstaten op 5 december consensus kunnen vaststellen over een kandidaat, als ze in Brussel bijeenkomen voor hun halfjaarlijkse top. Ook op het hoofdkwartier zelf wordt gezegd dat op die vergadering, of het liefst nog daarvoor, overeenstemming moet zijn bereikt. Formeel is Ellemann-Jensen, na het afvallen van Lubbers, de enige officiële kandidaat. De afgelopen weken kwam ook steeds nadrukkelijk de naam van de Spaanse minister van buitenlandse zaken, Solana, naar voren. Maar kennelijk heeft informeel beraad van de NAVO-ambassadeurs afgelopen woensdagmiddag geen doorbraak opgeleverd en is Solana in ieder geval nog niet formeel door de Spaanse regering kandidaat gesteld.

Over het informele overleg worden geen mededelingen naar buiten gedaan, maar wel onstaat de indruk dat de zoektocht naar een nieuwe secretaris-generaal steeds meer het karakter krijgt van een prestigestrijd tussen met name Frankrijk en de Verenigde Staten. De Amerikaanse regering opteert waarschijnlijk voor Ellemann-Jensen omdat zij in hem een figuur zien die in heldere en ronde bewoordingen het Amerikaanse Congres kan overtuigen van de noodzaak om Amerikaanse grondtroepen naar Bosnië te zenden. Frankrijk heeft evenwel onmiddellijk na de afwijzing van Lubbers laten weten, niets van Ellemann-Jensen te willen weten.