Spanje wil op EU-top akkoord over Europol

BRUSSEL, 24 NOV. Spanje zal op de komende Europese top in Madrid een uiterste poging doen om overeenstemming te bereiken over een verdrag voor de Europese politiedienst Europol.

Dat heeft de Spaanse minister van binnenlandse zaken, Juan Alberto Belloch, gisteren in Brussel aangekondigd op een bijeenkomst van de Europese ministers van binnenlandse zaken en justitie.

Spanje is dit halfjaar voorzitter van de Europese Unie en heeft zich tot doel gesteld een akkoord te bereiken over het Europol-verdrag, waarover nu al vier jaar wordt onderhandeld. Tijdens de vorige Europese top, eind juni in het Franse Cannes, liepen de besprekingen vast op de Britse weigering het Europese Hof een rol toe te kennen in het verdrag. Londen vreest dat op die manier ook andere justitiële bevoegdheden in de greep van de Europese Unie komen. Vooral Nederland maakt er een principieel punt van, het Europese Hof wèl bij Europol te betrekken.

Om beide partijen tegemoet te komen, heeft Spanje voorgesteld EU-lidstaten de vrijheid te geven het Europese Hof een rol in het Europol-verdrag te gunnen. Met deze 'opt in' zouden de veertien landen die daar wel voor voelen het Hof de bevoegdheid kunnen geven om zogeheten prejudiciële vragen van nationale rechters te beantwoorden. Groot-Brittannië zou het Hof die rol niet hoeven gunnen. Maar ook dit compromis vinden de Britten te ver gaan.

Op de top in Cannes spraken de lidstaten af dat ze nog tot midden volgend jaar de tijd hebben een oplossing te vinden voor het dilemma over Europol. Maar, zo zei minister Belloch, “als we het probleem nu niet kunnen oplossen lukt het ook niet onder het Italiaanse voorzitterschap. We kunnen het niet langer uitstellen.” Ook de verantwoordelijk Eurocommissaris, Anita Gradin, maande gisteren: “Er wordt veel van ons verwacht op het gebied van drugshandel en mensensmokkel. We moeten Europol de middelen geven.” Maar Belloch moest teleurgesteld constateren dat de Britten “zelfs dit [compromis] niet” willen accepteren.

De Nederlandse minister van justitie, Winnie Sorgdrager, was optimistischer over de Britse houding. “Engeland heeft aangegeven dat het het probleem ziet. De deur is niet dicht”, aldus de minister, die niet uitsloot dat er in Madrid eindelijk een oplossing komt voor de impasse. Wel vreest Sorgdrager dat, indien de Britten akkoord gaan, de overige veertien zullen kiezen voor een minimum variant waarbij het Europese Hof alleen vragen mag beantwoorden op verzoek van de hoogste nationale rechterlijke instantie, in Nederland de Hoge Raad. Europol, gevestigd in Den Haag, is begin vorig jaar begonnen met het verzamelen van informatie op het gebied van drugshandel. Maar zonder geratificeerd verdrag blijft het bureau van de Europese politie-organisatie een gebouw met lege kamers, aldus een Nederlandse diplomaat. Hoewel de organisatie het afgelopen jaar veel meer werk had dan in 1994, kan de politiedienst pas effectief beginnen met analyseren als het verdrag in werking treedt. Dan pas kunnen gegevens uit de vijftien EU-landen in een centrale computer worden gestopt en verwerkt. Europol verwacht eind dit jaar tweeduizend aanvragen voor gegevens te hebben binnen gekregen: drie keer zoveel als in 1994. De toename is vooral het gevolg van een uitbreiding van het werkterrein van Europol, met autodiefstal, illegale immigratie en smokkel van radio-actief materiaal.