Een fait accompli

In zijn column van 14 november inzake de kandidatuur-Lubbers schrijft de heer Heldring ondermeer: “...dat bewijst weer dat de Amerikanen, ondanks hun adhesiebetuigingen aan het Europese ideaal, scherp reageren wanneer ze menen door de Europeanen voor een fait accompli gesteld te worden. Daarmee is ook de droom van de NAVO als tweepijlerconstructie - Amerika en een Verenigd Europa als de twee pijlers - vervlogen. Als puntje bij paaltje komt, moeten de VS - het is al meermalen gebleken - weinig van een Verenigd Europa hebben.”

Om daarna met de wijselijke armslag (!) “wanneer dit zo is” te concluderen dat minister Van Mierlo de door hem aangehangen tweepijlerconstructie in zijn zelfonderzoek zal moeten betrekken.

Van Mierlo kan gerust zijn. De tweepijlerconstructie is niet in het geding. De conclusie van Heldring is onjuist. Hij houdt namelijk geen rekening met de wet van het fait accompli.

Deze houdt in dat men zich slechts een voldongen feit kan veroorloven wanneer men ook de macht heeft dit desnoods door dwang te doen aanvaarden. Wanneer die macht niet aanwezig is ziet men bijna altijd en bij de meeste betrokkenen, die, ingelicht of geraadpleegd geen bezwaar zouden hebben gemaakt, een defensieve, negatieve reflex. Men is dan tegen. Dit geldt voor alle georganiseerde en spontane verbanden, van de VN tot en met de gemeenteraad, voetbalclub en familiekring.

De contacten met de voor consensus onmisbare - en belangrijkste - partner, de VS, kregen onvoldoende prioriteit. Van die regering kon dus niet een in beginsel positieve reflex worden verwacht.

Een incident zoals ze in elke organisatie regelmatig voorkomen, maar rond niet meer dan één kandidatuur, niet belangrijk genoeg om een doelstelling te doen vervliegen die voor Amerika en Europa van geopolitieke betekenis is en door de partners daarom niet, zoals door Heldring, als 'droom' wordt gekwalificeerd. Integendeel. Aan de zwakke kant van de constructie, de te weinig 'Europese' pijler, wordt gewerkt aan de totstandkoming van het door Kissinger gewenste Europese telefoonnummer. De feiten dwingen daartoe.