De zon scheen altijd

De lijst van popmusici die voortijdig en op het hoogtepunt van hun roem overleden is lang. Elk van hen heeft een zwanezang, een laatste veelbetekenend nummer. De komende tijd zullen, op sterfdagen van popmusici, deze laatste nummers nader bekeken worden. Vandaag 'These Are The Days Of Our Lives', de zwanezang van Freddy Mercury, die vandaag vier jaar geleden overleed.

'Unsere Leichen leben noch' heet een beroemde film van de Duitse cultregisseur Rosa von Praunheim. Het zou het motto kunnen zijn van de hitparade in de laatste weken van dit jaar. Twee dode popartiesten maken kans om rond Kerstmis met een nieuw plaatje nummer één te staan: John Lennon, wiens muzikale schetsje 'Free As A Bird' door de overgebleven Beatles werd afgemaakt en uitgebracht; en Freddie Mercury, die als zanger van Queen met het toepasselijk getitelde 'Heaven For Everyone' postuum de hitlijsten beklimt.

'Heaven For Everyone' is een van de tien nummers die Freddie Mercury opnam in de laatste maanden van zijn leven. De 45-jarige Queen-zanger, die halverwege de jaren tachtig met het HI-virus was besmet, had zich in de zomer van 1991 doodziek teruggetrokken in zijn buitenhuis annex studio in Montreux. Daar schreef hij zijn laatste songs en nam hij zo goed en zo kwaad als het ging de zangpartijen op voor een Queen-album waarvan hij wist dat hij de voltooiing niet zou meemaken. Op 24 november 1991 stierf Mercury aan longontsteking en algehele uitputting, nog geen vierentwintig uur nadat hij - na lang wikken en wegen, want hij vreesde voor zijn imago - officieel bekend had gemaakt dat hij aan aids leed. Vier jaar duurde het totdat het muzikale testament van Freddie Mercury werd uitgebracht. Made In Heaven, zoals het met gevoel voor zwarte humor werd getiteld, is niet bepaald het hoogtepunt van het oeuvre van Queen: de arrangementen zijn bombastisch en sommige van de composities ronduit krachteloos. De cd is vooral bijzonder door de vele toespelingen die Mercury maakt op zijn ziekte. 'Ik ben nog maar een schim van de man die ik ooit was', zingt hij (in 'Too Much Love Will Kill You'), en: 'Alles wat jullie doen is leven/ En alles wat ik doe is doodgaan.' Het slotcouplet van 'Mother Love' is voor een popliedje zelfs tamelijk ijzingwekkend: 'I can't take it if you see me cry/ I long for peace before I die (-) My body's aching, but I can't sleep/ My dreams are all the company I keep.'

Freddie Mercury was een van de extravagantste sterren van de popmuziek. Zijn gedrag op het podium was uitzinnig, zijn kostuums - variërend van hermelijnen mantels tot zwembroekjes met bretels - waren even origineel als ridicuul. Als hij zijn verjaardag vierde, huurde hij een Concorde om zijn vrienden op te halen; als hij een videoclip opnam, stak hij in kosten en moeite Michael Jackson naar de kroon. Seks en geld uitgeven waren zijn favoriete hobby's; hij gedroeg zich als een Casanova met vakantie in Fellini's Satyricon. Freddie Mercury streefde altijd naar de overtreffende trap.

Geen wonder dat hij de wereld niet één famous last song naliet, maar een hele trits. Toch is de ware zwanezang van Mercury niet een van de postume composities op Made In Heaven - en ook niet het pathetische 'The Show Must Go On', de laatste single die bij zijn leven werd uitgebracht. Wie Freddie Mercury op zijn best wil horen, moet luisteren naar 'These Are The Days Of Our Lives', de ballade die een maand na zijn dood als single werd uitgebracht.

'These Are The Days Of Our Lives' is een liefdesliedje. Een man kijkt terug op the old days, 'toen de dagen eindeloos leken, en de zon altijd scheen.' We waren gek en jong, zegt hij (tegen zijn vrouw, zijn vriend?), en we leefden voor de lol. Sindsdien hebben de slechte dingen in het leven de overhand gekregen, maar goed, het heeft geen zin om daarover te kniezen - 'You can't turn back the clock, you can't turn back the tide'. En bovendien: de mooiste dagen van ons leven mogen dan achter ons liggen, 'one thing's still true: when I look and I find I still love you'.

De ik-figuur van 'These Are The Days Of Our Lives' zwelgt in nostalgie, en weet die stemming op de luisteraar over te brengen. Tegen de achtergrond van een rustige drum, een licht-klagende synthesizer en een bescheiden elektrische gitaar klinkt Mercury's stem precies zo melancholiek als hij moet zijn; er is geen spoor van de opera-achtige uithalen die veel andere nummers uit het Queen-repertoire pompeus en ongenietbaar maken. Hier zingt een man wiens onbezorgde leven voorbij is, en die noodgedwongen zijn zegeningen telt. Een man die in het besef van het naderend einde nog één keer zijn ziel en zaligheid in een liedje van vier minuten legt.