Al te gewiekst

Er kwam zelden een eerlijk woord uit de mond van Campomanes en hij verrijkte zich in zijn functie meer dan betamelijk was, maar hij kon wel wat, anders had hij het niet dertien jaar uitgehouden als president van de wereldschaakbond. Verkiezingscampagne voeren bijvoorbeeld. Hij had een goed geheugen voor gezichten. “Hallo John, goed je te zien na al die jaren, hoe gaat het me je dochter die chemie studeerde?“ Dat klopte dan en daarmee wekte hij veel sympathie. Later werd dat geheugen minder. “Dag Böhm!“ zei hij tegen verschillende Nederlandse schakers die heel anders heetten. Overeind blijven in een zelfgeschapen milieu van halsafsnijders, door gunsten, beloften en dreigementen, dat kon hij ook heel goed. En eerlijk is eerlijk, iets organiseren kon hij ook. De schaakbond groeide, de matches om het wereldkampioenschap hadden een hoog prijzengeld. Als Campomanes zich in 1990 had teruggetrokken, zou er gezegd zijn dat hij met misschien enigszins dubieuze middelen veel bereikt had. Dat was eigenlijk ook de bedoeling, want onder de Filippijnse president Marcos hoopte hij op een belangrijke ambassadeurspost. Het ging niet door en toen moest hij wel bij ons blijven, al waren we hem eigenlijk te min. Toch had hij een oprechte liefde voor schaken en hij kon het ook goed. Hij speelde een paar keer voor de Filippijnen op olympiades. Altijd met wit, merkte Ligterink in de Volkskrant op. Toen al een gewiekst politicus.

In Moskou 1994 was hij heel trots dat hij zijn rivaal in de strijd om het presidentschap, de Fransman Kouatly, had verslagen door fysiek uithoudingsvermogen. De jonge Kouatly moest uitgeput naar bed, ik bleef 's nachts onderhandelen, pochte hij. Hij maakte een kwieke sprong over een gespannen touwtje waar hij ook gewoon overheen had kunnen stappen. Slechte tekens, de trots van een oude man die zich de zaak ziet ontglippen. Door zijn bondgenootschap met Kasparov had hij zich in de positie gemanoevreerd dat hij wel gedwongen was om de belangen van zijn eigen organisatie in de uitverkoop te doen en zijn eigen wereldkampioen Karpov te vernederen. De in Moskou verslagen tegenstanders hebben een jaar nodig gehad om van de schok te bekomen en hebben nu wraak genomen. Het doel heiligde voor Campomanes altijd de middelen. Meer schaakbonden, meer schakers, meer geld, daardoor zullen ze me later onthouden, zei hij altijd. Maar hij laat een wereldschaakbond achter die arm is en een slechte naam heeft. Door zijn dubieuze middelen werd de wereldschaakbond een organisatie waarmee fatsoenlijke en bekwame mensen zich maar liever niet al teveel bemoeiden. Er is veel achterstallig onderhoud te doen na het vertrek van Campomanes.

Met grote belangstelling zullen de ontwikkelingen op het FIDE-congres gevolgd zijn door de schakers die de afgelopen twee weken in Linares het zonetoernooi speelden. Een kwalificatietoernooi voor het wereldkampioenschap. Wat voor wereldkampioenschap dat zal zijn, een kampioenschap van de FIDE of een kampioenschap van de hele wereld inclusief Kasparov, dat weet niemand.

Omdat ik toevallig in de buurt was ging ik er vorige week even langs. De spelers bleken het uitstekend naar hun zin te hebben en waren verbaasd over het gemopper over Linares dat ze afgelopen jaren altijd in de schaakbladen hadden gelezen. “Je kan wel zien dat die topspelers nooit meer aan open toernooien hoeven mee te doen, want dan kom je in heel wat akeliger oorden terecht.“ Dat zei Matthew Sadler, maar die was wel in een heel goed humeur, want hij had net in elf zetten met zwart van Illescas gewonnen.

Het ging in Linares om vijf plaatsen in het interzonale toernooi dat, als alles goed gaat, volgend jaar in Armenië gespeeld zal worden. Illescas was de enige die zich na elf ronden direct plaatste. De tweede plaats werd gedeeld door Van Wely, Van der Sterren, Van der Wiel, Miles, Apicella, Renet en Wells. Ze speelden gisteren snelschaakwedstrijden om de laatste vier plaatsen, maar de uitslag daarvan komt te laat om in deze rubriek te worden opgenomen. Jeroen Piket had de hoogste rating van alle deelnemers en in het begin liep het toernooi voorspoedig voor hem, maar in de laatste fase verloor hij een paar keer achter elkaar.

Wit Van der Wiel-zwart Gomez

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 Al lang voordat Kasparov Karpov verraste met het Schots, was Van der Wiel een groot kenner en liefhebber van deze opening. 3...e5xd4 4. Pf3xd4 Lf8-c5 5. Pd4-b3 Lc5-b6 6. a2-a4 a7-a6 7. Pb1-c3 d7-d6 8. Pc3-d5 Lb6-a7 9. Lc1-e3 La7xe3 10. Pd5xe3 Pg8-f6 11. Lf1-d3 0-0 12. 0-0 Tf8-e8 13. f2-f3 Lc8-e6 14. c2-c4 a6-a5 15. Tf1-f2 Pf6-d7 16. f3-f4 f7-f6 Zwart staat solide, maar hij kan weinig ondernemen. 17. Tf2-d2 Pc6-b4 Dit zal slecht uitpakken. 18. Ld3-b1 Dd8-e7 19. Pb3-d4 Pd7-c5 20. Ta1-a3 Doordat zwart zo onvoorzichtig was zijn Pc6 weg te spelen, kon wit eerst zijn paard en nu zijn toren in de aanval brengen. 20...Le6-d7 21. Pe3-f5 De7-f8 22. Ta3-g3 g7-g6 23. Dd1-h5 Pc5xe4

24. Tg3xg6+ h7xg6 25. Dh5xg6+ Kg8-h8 26. Dg6-h5+ Een noodzakelijk schaak, want na meteen 26. Te2 zou zwart 26...Dg8 hebben. 26...Kh8-g8 27. Td2-e2 Ld7xf5 28. Pd4xf5 Met een toren meer staat zwart machteloos tegen de dreiging 29. Dg6+ Kh8 30. Te3. Van der Wiel had nu 28...d5 verwacht. Na 29. Dg6+ Kh8 30. Te3 Pg5 31. fxg5 zou wit gewonnen staan. 28...Pe4-c5 Maar hierna gaat het nog veel sneller. 29. Dh5-g6+ Kg8-h8 30. Pf5xd6 Df8-g8 31. Dg6-h6+ Zwart gaf op. “Ze moeten de oude Van der Wiel geen aanvalsstelling geven“, zei de vergenoegde winnaar na afloop.

Wit Illescas-zwart Miles 1. e2-e4 Pb8-c6 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 Pg8-f6 4. Pb1-c3 Lc8-g4 5. Lc1-e3 e7-e6 6. h2-h3 Lg4-h5 De lievelingsopening van Miles. Illescas pakt het hard aan. 7. d4-d5 Pc6-e7 8. Lf1-b5+ c7-c6 9. d5xc6 b7xc6 10. Lb5-a4 Dd8-c7 11. Dd1-e2 Pf6-d7 12. g2-g4 Lh5-g6 13. 0-0-0 e6-e5 14. De2-c4 Ta8-c8 15. Pf3-h4 Pd7-b6 16. Le3xb6 a7xb6 17. Td1-d3 Nu gaat 17...b5 niet wegens 18. Pxb5 cxb5 19. Dxb5+ Dd7 (of 19...Pc6 20. Tc3) 20. Txd6 17...d6-d5 Dat is natuurlijk ook spelen met vuur, maar zwart kon zich niet roeren en kon ook moeilijk afwachten tot wit met 17. Thd1 de druk versterkte. 18. e4xd5 Lg6xd3 19. Dc4xd3 Tc8-d8 20. Th1-d1 g7-g6 21. d5-d6 Lf8-h6+ 22. Kc1-b1 Dc7-b8 23. Pc3-e4 b6-b5 24. Pe4-f6+ Ke8-f8 25. d6xe7+ Kf8xe7 26. Pf6-d7 b5xa4

Zwart hoopt er nog met een eindspel na 27. Pxb8 Txd3 28. Pxc6+ Kd6 af te komen, maar het is niet verwonderlijk dat er meer in zit voor wit. 27. Ph4-f5+ g6xf5 28. Dd3-a3+ Ke7-e6 29. g4xf5+ Ke6xf5 30. Da3-f3+ Zwart gaf op wegens 30...Kg6 31. Tg1+ Lg5 32. Df6+ en mat. Dat was een heel andere Illescas dan de man die in de derde ronde de volgende partij verloor.

Wit Illescas-zwart Sadler

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 d5xc4 3. e2-e4 Pb8-c6 4. Lc1-e3 Pg8-f6 5. Pb1-c3 e7-e5 6. d4-d5 Pc6-a5 7. Pg1-f3 Lf8-d6 8. Dd1-a4+ Lc8-d7 9. Da4xa5 a7-a6 10. Pc3-b1? (10. b4!) 10...Pf6xe4 11. Ke1-d1 c4-c3 Wit gaf op.