Wetenschappelijke tijdschriften straks volledig op internet

De Amerikaans-Britse uitgever Academic-Press gaat haar tijdschriften op Internet zetten, zo meldt de Automatiserings Gids van 17 november. De uitgeverij heeft 184 wetenschappelijke, technische en medische tijdschriften.

Vanaf begin januari kunnen onderzoekers met een abonnement met standaard World Wide Web-software de artikelen en boeken raadplegen. De elektronische versies verschijnen zelfs twee weken eerder dan de gedrukte, omdat vertragende factoren zoals de druk en de distributie worden omzeild. De uitgeverij verwacht binnen tien jaar, haar teksten alleen nog elektronisch uit te geven.

Bij elektronische publikatie hoort een nieuwe betalingswijze. Met de Britse overheid heeft Academic Press een licentie-overeenkomst gesloten, waarvoor 1,2 miljoen gebruikers aan universteiten, onderzoeksinstellingen en bibliotheken vrij toegang hebben tot publikaties, inclusief het kopiëren van artikelen voor diktaten. De uitgeverij onderhandelt nu ook in Nederland, Frankrijk en Duitsland over dergelijke betalingsregelingen. Instellingen kunnen daarbij ook kiezen voor bijvoorbeeld alleen de biochemische tijdschriften.

Nederlandse uitgevers experimenteren alleen nog op kleine schaal met online-publikaties. Reed-Elsevier bijvoorbeeld, stelt onderzoekers van de Katholieke Universiteit Brabant in staat artikelen aan de hand van trefwoorden op te vragen. Om zeker van betaling te zijn, kunnen alleen abonnementhouders bij de elektronische versie.

De verrekening van auteurs- en kopieerrechten van elektronische publikaties is al enige tijd een probleem voor uitgevers. Academic Press experimenteert nu ook met een soort elektronisch watermerk, waaraan gegevens van de aanvrager van een document automatisch worden gekoppeld. Daarnaast ontwikkelt ze software die creditcard-betalingen aan het bibliotheeksysteem koppelt. (Marianne Heselmans)