Van Aartsen afwijzend; Geen Grondbank voor sanering van de tuinbouw

DE LIER, 23 NOV. Minister Van Aartsen (landbouw, natuurbeheer en visserij) voelt niets voor deelname van de overheid aan een Grondbank, die als instrument zou moeten worden gebruikt bij de sanering van de glastuinbouw in het Westland.

De bewindsman maakte dat gisteren duidelijk op een bijeenkomst met circa duizend tuinders in de groenteveiling in De Lier.

De federatie van land- en tuinbouworganisaties, LTO Nederland heeft vorige maand in een rapport over de toekomst van de tuinbouw een pleidooi gehouden voor de instelling van een Grondbank, waarbij de overheid het voortouw zou moeten nemen en voor een startkapitaal van 200 miljoen gulden zou moeten zorgen. Van Aartsen heeft bezwaren tegen een dergelijke opzet, omdat de overheid in dat geval voor een opstuwing van de grondprijzen zou zorgen. De prijzen voor grond in het Westland behoren nu al tot de hoogste in Nederland, met rond 70.000 gulden per hectare, zo bleek deze week uit een onderzoek van het weekblad Boerderij.

Een ander rapport van het Platform Ontwikkeling Glastuinbouwcomplex, waarin een groot aantal betrokken instellingen bij de tuinbouw zijn vertegenwoordigd, bepleitte twee weken geleden ook de instelling van een Grondbank, maar in dat voorstel zou de uitvoering in handen worden gegeven van de Rabo-bank. Maar ook in dat voorstel zou de overheid voor een startkapitaal moeten zorgen van rond 200 miljoen.

Via de Grondbank zouden marginaal opererende tuinders moeten worden uitgekocht, waardoor het totale glasareaal aanmerkelijk zou worden verminderd. Daardoor zouden de meer innovatieve bedrijven ruimte voor uitbreiding kunnen krijgen. Bovendien zou het Westland er een stuk leefbaarder op kunnen worden omdat er nu een nijpend tekort is aan ruimte voor wegen, woningen en groenvoorzieningen.

Van Aartsen ziet weinig in de dwingende ingrepen. Die zouden er in de voorstellen van LTO Nederland uit kunnen bestaan dat problematisch opererende boeren worden verplicht hun land te verkopen aan de Grondbank. Daarnaast zouden stoppende tuinders worden verplicht hun grond alleen aan die Grondbank aan te bieden. “Ik vraag mij af of dat nou echt dè doeltreffende oplossing is voor uw problemen”, aldus de bewindsman tegen de tuinders.

De glastuinbouw is de afgelopen drie jaar ernstig in de problemen gekomen, doordat de prijzen van produkten als tomaten en komkommers ernstig onder druk zijn komen te staan, vooral door concurrentie vanuit de mediterrane landen als Spanje en Marokko. Het Platform pleit er daarom voor niet langer produktie-gericht, maar marktgericht te opereren en niet langer voor één markt, maar voor verscheidene marktsegmenten. Daarnaast moet aan produktdifferentiatie worden gedaan in plaats van de gebruikelijke 'bulkproduktie'. Bovendien moet in de toekomst de veiling niet slechts de functie hebben van 'de klok', maar zou moeten bemiddelen in verschillende afzetvormen. Ook zou er in de toekomst sprake moeten zijn van ketensamenwerking in plaats van het ieder-voor-zich-werken, wat tot dusverre gebruikelijk is bij tuinders. De glastuinbouw is de afgelopen drie jaar ernstig in de problemen gekomen doordat de prijzen van produkten als tomaten en komkommers ernstig onder druk kwamen te staan als gevolg van concurrentie uit Mediterrane landen.