Ovatie van Spaans publiek voor hogeschoolvoetbal Ajax

MADRID, 23 NOV. Geen zee is Ajax meer te hoog in het Europa- Cupvoetbal. Zelfs de 'Koninklijke' Real Madrid moest gisteravond diep buigen voor het Amsterdamse dreamteam. De uitslag (0-2) stond nauwelijks in verhouding tot de werkelijke krachtsverhoudingen. Na een indrukwekkende exhibitie in het Bernabeu-stadion beloonde het Spaanse publiek de Ajacieden met een ovationeel applaus. Geen enkele tegenslag lijkt Ajax momenteel uit zijn evenwicht te brengen. Ook niet als in een wonderbaarlijke eerste helft de bal drie keer van de lat terugketst, de scheidsrechter twee treffers om dubieuze redenen afkeurt, en een aantal kansen om zeep wordt geholpen.

Het eerste half uur van Real Madrid-Ajax tartte elke beschrijving. Ajax speelde tegen de teleurstellende Spaanse kampioen hogeschoolvoetbal, ondanks de omzettingen die noodzakelijk waren door de blessures van Frank de Boer en zijn stand-in Arnold Scholten. De achttienjarige Kiki Musampa, die nog nooit in het basisteam stond, had even moeite de juiste zône te vinden, maar paste zich vervolgens moeiteloos aan. Tactisch en positioneel schoof Ajax zelfverzekerd de bal rond zoals alleen een grote kampioen dat kan. Alleen voor het doel ging het een paar keer op miraculeuze wijze mis. Kluivert, Litmanen en Overmars schoten spectaculair op de lat. De inzet van Litmanen sprong uit een vrije trap via de onderkant van het aluminium een halve meter achter de lijn. De Duitse arbiter Helmut Krug zag er geen treffer in. Kluivert miste een paar kansen, maar scoorde ook een keer. Met een boogbal passeerde hij doelman Buyo om vervolgens te zien hoe Litmanen het leer in buitenspelpositie volgde. Nam hij actief deel aan het spel? Dan was het inderdaad off-side. Hij raakte de bal echter niet. Grensrechter Egbert Engler vlagde voor buitenspel, Krug keurde de treffer af. Bondscoach Guus Hiddink, op de tribune aanwezig, sprak naderhand van een schandalige arbitrage. “Hoe kunnen ze een man met zo'n buik laten vlaggen”, zette hij vraagtekens bij de inderdaad corpulente Engler.

Het technisch trio Van Gaal-Van der Lem-Haarms en de reserves konden vanaf de bank op een tv-toestel zien welk onrecht Ajax was aangedaan. Tijdens de rust spande Van Gaal zich niet in om zijn spelers op te beuren. “Dat had toch geen zin. Ik heb wel gezegd dat wij deze wedstrijd statistisch gezien moesten verliezen. Want zoveel tegenslag overleef je normaal gesproken niet.” Hij onderschatte daarmee de veerkracht van zijn eigen team. Ook al kon Ajax het hoge niveau van de eerste helft na rust niet altijd vasthouden, toch zorgden Litmanen (na voorbereidend werk van Davids en een steekpass van Finidi) en Kluivert (katachtige reactie na een voorzet van Overmars) voor de verdiende overwinning.

Het was niet alleen een triomf van de spelers, zeker ook van Louis van Gaal. De technisch directeur zorgde voor een paar verrassende omzettingen na het wegvallen van Frank de Boer en Arnold Scholten. Terwijl Kanu werd verwacht, speelde Kiki Musampa als linkshalf en schoof Edgar Davids door naar het centrum van de verdediging. Het lag voor de hand dat daar net als in sepetember in Amsterdam, toen Danny Blind was geschorst, Jari Litmanen zou spelen. Onder de ogen van Hiddink begon Davids wat aarzelend, maar groeide al snel uit tot een van de beste, zo niet de beste speler van het veld. Dat was ook bondscoach Guus Hiddink niet ontgaan. “Davids zorgde als verdediger voortdurend voor aanvallende impulsen. Zo ontstond ook het eerste doelpunt.”

Van Gaal verklaarde later zijn opvallende keuze. “Ik wilde Litmanen voorin houden omdat hij als geen ander met een slim passje de ruimte achter de verdediging van Real kon benutten. Chendo, Alkorta, Sanchis en Quique spelen in een gordeltje op één lijn en daarvan moesten we gebruik maken. Musampa heeft een moeilijke periode achter de rug, maar zich de laatste weken aardig hersteld. Tegen Groningen bereidde hij afgelopen zondag twee treffers voor. Daarom was de keuze voor mij niet moeilijk.” De aanwezigheid van Laudrup, die onmiddellijk overschakelde in wandelpas, zodra er verdedigend werk opgeknapt moest worden, speelde de Amsterdammers in de kaart. De geringe activiteiten van de Deen bij balverlies stonden in schril contrast tot de arbeid van de aanvallers van Ajax. Met name Litmanen verslond kilometers. Hij was zonodig actief voor beide doelen en schakelde en passant ook Fernando Redondo uit. De Argentijn was in het Olympisch Stadion nog de grote uitblinker. Davids bleek een vondst in het hart van de verdediging. Frank de Boer heeft een beter pass, maar Davids compenseert dat 'gebrek' door een enorme werklust. De twee snelle spitsen Zamorano en Raul kregen niet veel kans tegen de mandekkers Reiziger en Bogarde die hen in de zône opvingen. Bogarde begint overigens als verdiger steeds meer te bekoren. Pas in de slotfase kreeg Real Madrid een paar opgelegde kansen. Het tevreden Ajax liet de teugels steeds meer vieren. Van der Sar was aan zijn hoofd geraakt door een nop van de schoen van Zamorano. Ook in de eerste helft was de Chileen wat te fel doorgegaan. Ajax legde een grote zelfbeheersing aan de dag. Ook dat pleitte voor de Amsterdammers die zoveel temperamentvolle spelers in de gelederen hebben. Danny Blind kreeg na een harde tackle zijn tweede gele kaart en zal de laatste groepswedstrijd tegen Ferencvaros op 6 december moeten missen. “Dan vier ik thuis toch lekker Sinterklaas”, reageerde de aanvoerder.

Van Gaal stoorde zich aan het gedrag van enkele Madrilenen. “Zoals sommige spelers een strafschop c.q. vrije trappen probeerden te versieren, dat vond ik niet bepaald passen bij een grote club als Real. Ik had mijn spelers er vooraf in de tactische bespreking al voor gewaarschuwd. Gelukkig trad de scheidsrechter tegen die Schwalbes wel goed op.” De trainer van Ajax vergat echter te vertellen dat Litmanen ook een kaart vroeg voor Chendo en dat verzoek werd prompt gehonoreerd.

Buiten het Santiago Bernabéu-stadion ontmoetten Guus Hiddink en Louis van Gaal elkaar. De bondscoach gaf zijn collega een paar vriendelijke schouderklopjes. Misschien dat het succes de twee coaches eindelijk tot elkaar brengt. Hiddink probeerde de zege van Ajax, waar hij wel degelijk van onder de indruk was, enigszins te relativeren door te concluderen dat de Spaanse spelopvatting Real Madrid parten speelde. “Redondo passte de bal steeds breed om hem vervolgens weer terug te krijgen. Hij voetbalt zelden vooruit. Real heeft best veel kwaliteit in het team, maar daar heb je niets aan als je de spelers te behoudend laat spelen.”

Waar gaat het heen met Ajax dat wéér een moeilijke hindernis soepel overwon? Als de laatste groepswedstrijd tegen Ferencvaros winnend wordt afgesloten gaat de Europa-Cuphouder zelfs met nog meer punten (en meer geld) naar de kwartfinales dan vorig seizoen toen twee keer tegen Salzburg gelijk werd gespeeld. Eerder nog lonkt de wereldbeker. Het keiharde defensief ingestelde Gremio moet door tactisch en technisch vernuft aan banden gelegd kunnen worden. De medische staf gaat er vanuit Frank de Boer en Arnold Scholten op tijd fit te krijgen voor het duel in Tokio. Hoewel de blessure van Scholten achteraf niet slecht uit kwam voor Van Gaal. De zege op Real en het bereiken van de kwartfinales, waarin Borussia Dortmund de tegenstander zal zijn, was voor de meeste spelers van grotere waarde dan het duel om de wereldcup. De confrontatie in Japan, waar niets aan te verliezen valt, kan nu ontspannen tegemoet worden getreden.