Leeson als 'schoffie' terug in Singapore

SINGAPORE, 23 NOV. Nauwelijks negen maanden nadat hij het land ijlings verlaten had, zette Nick Leeson vanmiddag om 16.13 uur lokale tijd weer voet op Singaporese bodem. Begeleid door een cordon politie-agenten, die hem arresteerden bij aankomst, wandelde hij de grote hal van vliegveld Changi binnen, beduusd door de tientallen fotografen, cameramensen, journalisten en een paar verdwaalde toeristen die hem daar opvingen. Zelden kreeg een gevangene zo'n onthaal.

Op zijn hoofd had hij achterstevoren een honkbalpet gezet; samen met de iets te grote groene trui en grijze trainingsbroek had hij iets van een schoffie dat net was opgepakt door de politie. Alleen toen iemand langs de kant riep: “Nick, hoe is het me je boek”, keek hij even schuchter lachend op, maar gaf geen commentaar. Verder liet hij het hoofd hangen, tot hij in een witte Mazda 323 stapte, samen met vier agenten. Bij het wegrijden uit schijnwerpers en flitslicht legde hij vol ongeloof even het hoofd in zijn handen. “Hij is niet bang”, had zijn advocaat John Koh nog gezegd aan meereizende verslaggevers aan boord van de SQ 325 van Frankfurt naar Singapore. “Maar er spelen op dit moment ongetwijfeld heel veel zaken door zijn hoofd.”

De aankomst van Leeson in Singapore vormde de climax van dagenlange speculaties. Dinsdagmorgen vervoegde zich al een groepje journalisten op het vliegveld, hopend dat zij de enigen zouden zijn die Leeson opvingen. Maar pas vanmorgen kwam de officiële bevestiging van het Singaporese ministerie van informatie, die tijd van aankomst van Leeson meldde. De pers werd uitgenodigd een uur voor landing aanwezig te zijn om alles vast te leggen. Singapore wil de zaak-Leeson in alle openheid behandelen. De wereld moet het beeld krijgen dat in de stadstaat een eerlijk rechtssysteem geldt en dat niet alle gestraften hier op stokslagen of de galg hoeven te rekenen. Zelfs de anders zo strenge agenten die de pers in het gareel moesten houden, lachten vandaag vriendelijk.

Leeson had er een comfortabele reis opzitten. In gezelschap van zijn vrouw Lisa, zijn Britse advocaat Stephan Pollard en zijn Singaporese advocaat John Koh legde hij de bijna 13 uur in de lucht af in een 'business class'-stoel. Het reisgezelschap, dat verder bestond uit drie Singaporese rechercheurs, zat in een van de overige passagiers afgesloten gedeelte in het 'upperdeck' van de Boeing 747-400 van Singapore Airlines. Leeson, die zonder handboeien mocht reizen, kreeg een stoel aan het raam en zat aanvankelijk naast een rechercheur, maar kreeg later toestemming naast zijn vrouw te zitten.

In tegenstelling tot de journalisten in Singapore kwam de pers in Frankfurt er voor praatjes en plaatjes bekaaid vanaf. Nick Leeson werd buiten het zicht van het publiek aan boord van het toestel gebracht voordat de andere passagiers hun stoel mochten opzoeken. Ook meereizende journalisten werden weinig wijzer. De toegang tot Leeson was hermetisch afgesloten. Alleen advocaat Koh wilde kort na het opstijgen kwijt dat Leeson “redelijk optimistisch was”, omdat hij per slot van rekening zelf voor deze vrijwillige uitlevering had gekozen.

Pag.25: Speculatie over korte straf voor Leeson

Die vrijwillige terugkeer naar de plek waar hij ruim twee miljard gulden verspeelde voor zijn werkgever Barings wekte een maand geleden bij velen verbazing.Tot dat moment had de Brit alles geprobeerd om uitwijzing naar de Zuidoostaziatische stadstaat te voorkomen. Leeson was bang voor de straffen die hem in Singapore boven het hoofd zouden hangen en wenste in zijn geboorteland Groot-Brittannië berecht te worden. Maar sinds hij juridisch advies inwon bij zijn advocaat Koh draaide hij in zijn redenering honderdtachtig graden om. Verder vechten tegen zijn uitwijzing zou eerder uitstel dan afstel betekenen, werd er gezegd. En bovendien kostte al dat juridisch getouwtrek duizenden dollars die Leeson niet had, wisten financieel analisten. Maar de ware reden voor zijn ommezwaai ligt bij Koh. De Singaporees is zelf plaatsvervangend hoofd geweest van de Commercial Affairs Department (CAD), de recherchedienst van het ministerie van financiën van Singapore dat de Barings-affaire onderzocht. Ingewijden beweren dat Koh een 'deal' heeft gemaakt met zijn vroegere collega's waar beide partijen beter van worden. Zo zou Nick Leeson in ruil voor zijn vrijwillige terugkeer en het geven van nieuw bewijsmateriaal voor de zaak een aanzienlijk lichtere straf tegemoet kunnen zien dan de maximaal veertien jaar gevangenis waarover aanvankelijk gesproken werd.

Het bewijsmateriaal dat Leeson bereid is vrij te geven, heeft betrekking op de betrokkenheid van hoge Barings-functionarissen die bij de ondergang van de bank betrokken waren. In een vorige maand door de CAD gepubliceerd rapport kwam naar voren dat het faillissement van de Britse bank niet aan één man kan worden opgehangen. Het was één grote samenzwering geweest. Een aantal van Leesons superieuren was op de hoogte van de miljoenenverliezen die de derivatenhandelaar van Barings Futures Singapore leed op de Japanse aandelenmarkt en gaf toestemming geld te blijven pompen in de riskante speculaties.

Het is voor de Singaporese autoriteiten van groot belang zoveel mogelijk bewijzen in handen te krijgen zodat zij alle schuldigen in de Barings-affaire kunnen straffen. Daarmee wil Singapore niet alleen haar ietwat beschadigde imago als veilig en stabiel financieel centrum in het Verre Oosten herstellen en naar de buitenwereld aangeven dat er met haar niet te dollen valt. Ook is het voor haar reputatie van belang dat bewezen wordt dat de Singaporese beurs waar Leeson handelde niet door één man, maar door een samenzwering van enkele bankiers op het verkeerde been is gezet.

De rechtzaak tegen Leeson begint morgenochtend om negen uur Singaporese tijd wanneer de Brit wordt voorgeleid aan een Singaporese rechter. Daar hoort hij wat hem ten laste wordt gelegd. Als alle papieren tijdig worden getekend zal kort voor kerst het proces tegen Leeson echt van start gaan. De Singaporese autoriteiten beschuldigen Leeson van fraude en valsheid in geschrifte. De maximale straf die hij kan krijgen is veertien jaar gevangenis. Maar in juridische kringen wordt men steeds optimistischer over Leesons straf. De Brit zal, zo valt te horen, niet meer dan twee jaar celstraf krijgen.

Naar verwachting zal de zaak-Leeson geen maanden in beslag nemen. Walter Woon, parlementslid en hoogleraar strafrecht aan de universiteit van Singapore, zei gisteren dat de zaak zelfs in januari al klaar kan zijn als Leeson meteen schuld bekent. Tot het zover is mag de Brit voor het eerst sinds 23 februari, toen hij Singapore per auto ontvluchtte, een nachtje slapen in het land waar hij miljoenen vergokte. Na een bezoek aan het CAD-kantoor meldt Leeson zich vanmiddag bij de Queenstown Remand Prison. Daar blijft hij vastzitten totdat er een uitspraak is gedaan. Daarna zal hij worden overgebracht naar Changi Prison, de gevangenis naast het vliegveld, waar ook de vorig jaar opgehangen Nederlander Johannes van Damme ruim drie jaar vastzat.