Clinton werft voor Bosnië-strijdmacht

WASHINGTON, 23 NOV. De Amerikaanse president Clinton is direct na de parafering van het akkoord van Dayton begonnen met het werven van steun voor zijn plan, 20.000 Amerikaanse militairen naar Bosnië te sturen. Hij wijzigt in verband met de doorbraak in Dayton zijn plannen voor zijn Europese rondreis, volgende week.

Clinton heeft zijn vertrek naar Europa met een dag uitgesteld om maandag de Amerikanen op de televisie te kunnen toespreken. Hij wil daarbij duidelijk maken waarom Amerikaanse militairen in Bosnië de ruggegraat moeten worden van de NAVO-strijdmacht van 60.000 man, die in Bosnië het vredesakkoord in de praktijk moeten brengen. Volgens zijn woordvoerder, Mike McCurry, zal hij daarbij onderstrepen dat de door de Amerikanen geleide inspanningen “de hoop op vrede vertegenwoordigen”. McCurry zei te verwachten dat het debat in de samenleving en het Congres over het sturen van Amerikaanse soldaten naar Europa “heftig” zal verlopen.

Clinton heeft naar aanleiding van het akkoord van Dayton ook zijn reisschema in Europa aangepast. Het omvat nu een bezoek aan in Duitsland gelegerde Amerikanen, die op de nominatie staan naar Bosnië te worden uitgezonden.

De Amerikaanse bemiddelaar in de crisis in ex-Joegoslavië, Richard Holbrooke, zei gisteren dat de Amerikanen niet naar Bosnië gaan als het in Dayton geparafeerde akkoord mislukt. “Als het akkoord wordt geschonden voordat de stationering [van de Amerikanen] plaatsvindt, gaan we niet.”

In Brussel heben de militaire planners van de NAVO de voorbereidingen op de vorming en legering van de internationale vredesmacht geïntensiveerd. Volgens NAVO-diplomaten moet nog overeenstemming worden bereikt over een aantal detailvragen en zal het nog enkele weken duren voordat de stationering van de vredesmacht begint. “De militaire en strategische aspecten zijn rond, maar details als de vraag welke weg de strijdkrachten kiezen zijn dat nog niet”, aldus een van de diplomaten. Ook hebben nog niet alle landen die troepen hebben toegezegd - het zijn er in totaal ongeveer dertig - laten weten hoeveel soldaten ze ter beschikking stellen. Gisteren kwamen naar aanleiding van de doorbraak in Dayton nieuwe toezeggingen van Turkije en Finland.

Carl Bildt, de EU-bemiddelaar in de crisis in ex-Joegoslavië, heeft gisteren gezegd dat de wederopbouw van Bosnië over een periode van drie jaar rond vijf miljard dollar zal kosten. Tot die conclusie is volgens Bildt de Wereldbank gekomen. Dat bedrag moet in gelijke delen door de VS, de Europese Unie en de rest van de internationale gemeenschap worden opgebracht. (Reuter, AP, AFP)