Veelzijdige films uit Afrika

Africa in the Picure. 23 nov. t/m 3 dec. In: Rialto , De Meervaart, Argan en Kwakoe in Amsterdam; Filmhuis Arnhem; Haags Filmhuis; Lumière Maastricht; De Evenaar Rotterdam; Molenstraattheater Wageningen. Inl. 020-6252423.

“Gebrek aan geld is het enige karakteristiek van de Afrikaanse film,” zei de Guinée-Bissause regisseur Sana Na N'Hada in een interview over zijn onlangs uitgebrachte film Xime. Het was een sarcastische reactie op de hardnekkige gewoonte van veel Europeanen om alle in Afrika gemaakte films onder één noemer te brengen. Een sociaal drama uit Marokko verschilt immers hemelsbreed van een magisch-realistische film uit Kenia, terwijl het werk van de Senegalese meester Ousmane Sembene en dat van de geboren Zuid-Afrikaan Ian Kerkhof even veel op elkaar lijkt als een Bergman op een Fellini. Dit valt goed te constateren op de vijfde editie van het tweejaarlijkse filmfestival Africa in the Picture, dat de komende twee weken in Amsterdam en zes andere steden gehouden wordt. De 80 vertoonde films (waarvan 40 premières) geven een zo breed mogelijk beeld van de Afrikaanse filmproduktie. Misschien zelfs te breed, want hoewel het niet meer dan terecht is dat er dit jaar (voor het eerst) films uit Noord-Afrika worden gedraaid, wekt het bevreemding om ook de nieuwe films van typisch Amerikaanse regisseurs als Spike Lee en Melvin Van Peebles op het programma te zien staan. Wat niet wil zeggen dat het festival daar slechter van wordt: zowel Lee's Clockers, een filmisch originele politiethriller met een grootse hoofdrol van Harvey Keitel, als Van Peebles' Panther, een brave reconstructie van de opkomst en ondergang van de Black Panthers, bieden de westers georiënteerde filmkijker welkome afwisseling temidden van de vele zogeheten 'sub-Saharafilms' die gekenmerkt worden door een laag tempo en een al te simpel plot.

Lee en Van Peebles zijn de paradepaardjes van het 'diaspora-programma', dat dit jaar voor de tweede keer georganiseerd wordt en waarin ook een aantal Nederlandse films - onder meer Another Symphony in Black van Vincent Soekra is opgenomen. Andere nevenprogramma's van Africa in the Picture besteden aandacht aan de Noordafrikaanse cinema (films uit Egypte, Marokko, Algerije en Tunesië), aan experimentele films, en aan de hoogtepunten van de vorige afleveringen van Africa in the Picture.

Of de premières van de lustrumeditie van Africa in the Picture even veel indruk maken als deze klassieken is de vraag - zo is de officiële openingsfilm Guimba - un tyran, une époque van de Malinees Cheick Oumar Sissoko een tamelijk statische kostuumfilm, en stelt het neorealistische Le Franc van de veelgeprezen Senegalese regisseur Djibril Diop Mambéty teleur. Maar voor de liefhebbers van cinema-buiten-de-gebaande-paden is Africa in the Picture een niet te missen festival.