Kleine gemeenten vrezen vertrek grote bedrijven

TERNEUZEN, 22 NOV. Relatief kleine gemeenten met grote industriële complexen binnen hun grenzen vrezen dat die ondernemingen op termijn zullen verdwijnen als zij fors meer Onroerende Zaak Belasting (OZB) moeten gaan betalen. Een sterke verhoging van dergelijke aanslagen dreigt als in de toekomst een nieuwe verdeelsleutel wordt gehanteerd bij de uitkeringen die de gemeenten van de overheid krijgen uit het Gemeentefonds. Gemeenten met grote industrieën krijgen dan veel minder uit het fonds, omdat zij worden geacht zich zelf goeddeels te kunnen bedruipen uit de opbrengst van de gemeentelijke belasting die door deze ondernemingen moet worden opgebracht.

Dat blijkt uit een onderzoek dat Terneuzen, Geleen en Velsen hebben laten doen. In de loop van het onderzoek bleek dat ook Zoeterwoude en Born met dezelfde problemen te maken zullen krijgen.

Terneuzen, Geleen, Born, Velsen en Zoeterwoude zijn vestigingsplaatsen voor respectievelijk Dow Benelux, DSM, Netherlands Car, de Hoogovens Groep en Heineken Nederland. Door de nieuwe verdeelsleutel zou Zoeterwoude 338 gulden per inwoner per jaar minder krijgen, Velsen 186 gulden, Born 139 gulden, Geleen 107 gulden en Terneuzen 81 gulden, zo blijkt uit het onderzoek dat de gemeenten hebben laten verrichten.

Een nieuwe verdeelsleutel voor de uitkeringen uit het Gemeentefonds - het zogeheten Nieuwe Verdeelstelsel - wordt al jaren gewenst geacht met het oog op de grote steden, die met een relatief veel grotere problematiek te kampen hebben dan kleine gemeenten. Grote gemeenten zouden dan ook een verhoudingsgewijs groter deel van dat fonds moeten krijgen. De Raad voor de Gemeentefinanciën (RGF) kwam daarom anderhalf jaar geleden met een voorstel om andere normen te gaan hanteren bij de berekening van uitkeringen aan gemeenten.

Hoewel deze 'industrie-gemeenten' in principe instemmen met het nieuwe systeem, hebben ze op één onderdeel, de zogeheten negatieve maatstaf Onroerende Zaak Belastingen (OZB) overwegende bezwaren, aldus K.G. van der Hoofd, wethouder van financiën in Terneuzen. In de praktijk zal juist deze verdeelsleutel heel ongunstig blijken uit te pakken voor kleine gemeenten met grote industrieën. Bovenop die ongunstige wijziging van de OZB is bovendien sprake van nog een verandering waardoor deze gemeenten er flink op achteruit gaan: de oude verdeelmaatstaf 'Hoogte Bebouwing' wordt vervangen door Omgevingsadressendichtheid (OAD).

Om de gevolgen van het hanteren van een nieuwe verdeelsleutel te onderzoeken heeft Terneuzen, samen met Geleen en Velsen een onafhankelijk bureau ingeschakeld. Als criterium stelden de onderzoekers dat het om gemeenten moet gaan, die een bedrijf huisvesten met meer dan 1.000 werknemers en een getaxeerde economische waarde vertegenwoordigen van meer dan 250 miljoen gulden. Als derde criterium geldt dat de heffing onroerende zaken belasting door die vestiging voor meer dan tien procent bijdraagt aan de totale OZB-heffing in die gemeente.