Groningen tobt met autoverkeer

Niets dan klachten over het Groninger verkeersbeleid. De burgers mogen nu hun hart luchten in een grote stadsenquête.

GRONINGEN, 22 NOV. Wie de stad Groningen met de auto nadert moet voor zijn gevoel precies de verkeerde kant oprijden. De kans dat hij uitkomt waar hij moet zijn is dan het grootst. Dit advies kregen automobilisten vaak van critici van het 'verkeerscirculatieplan', de 'grote act' uit 1977 van de PvdA-wethouders Jacques Wallage en Max van den Berg.

De gemeente Groningen stelt haar verkeersbeleid, met daarin nog steeds elementen van het omstreden 'vcp', deze weken ter discussie. Inwoners uit Groningen en omgeving kunnen zich erover uitspreken in een enquête in De Groninger Gezinsbode, een huis-aan-huis-blad. Ook worden tweeduizend mensen gebeld en zullen debatten worden georganiseerd. Dit alles moet aanbevelingen opleveren waarop het stadsbestuur het verkeersbeleid van de komende tien jaar kan baseren. Groningen heeft voor de enquête het Instituut voor Publiek en Politiek ingeschakeld, dat ook de stadsgesprekken in Amsterdam heeft begeleid.

Het verkeerscirculatieplan bestaat eruit dat de binnenstad in vier stukken is gesneden. Autoverkeer kan niet van de ene sector naar de andere rijden, maar moet steeds terug naar de zogeheten 'diepenring'. Doel van de brede discussie is volgens D66-wethouder J. Pieters-Stam (verkeer) om het draagvlak voor het verkeersbeleid te vergroten. Dat het daaraan ontbreekt kwam vorig jaar aan het licht bij een referendum over het Noorderplantsoen. Slechts een minimale meerderheid steunde het gemeenteraadsbesluit om dit plantsoen af te sluiten voor autoverkeer.

De bereikbaarheid van de binnenstad van Groningen is sinds de periode Wallage-Van den Berg een veelbesproken onderwerp. “Het is het grootste probleem waar de stad mee kampt”, zegt voorzitter A. Vogd van ondernemersvereniging MKB Groningen. Ondernemers klagen steen en been over de slechte verbindingen. VVD-fractievoorzitter K. Schuiling: “Automobilisten rijden in het zuiden van de stad in een fuik. Daarmee knijp je de koopkrachtige vraag af. De leegstand in winkelstraten is groot.” Ten zuiden van de stad Groningen wonen vooral mensen met hogere inkomens.

Winkeliers, die door de slechte bereikbaarheid klanten zeggen te verliezen aan plaatsen als Haren, Assen en Emmen, willen betere voorzieningen voor auto's. In een onderzoek van de gemeente noemen de bezoekers bereikbaarheid en parkeren de meest negatieve punten van de stad Groningen. Gebleken is dat wie met de auto komt veel meer geld uitgeeft dan wie de stad met het openbaar vervoer bezoekt.

“De gemeente heeft in het verleden te veel ingezet op het openbaar vervoer en de fiets”, zegt F. Broersma, stafmedewerker verkeer en vervoer van de Kamer van Koophandel. Hij pleit voor meer parkeerplaatsen aan de rand van de stad en minder prioriteit voor de bus. Broersma juicht de enquête toe, die volgens hem de aanzet kan zijn tot een goed doortimmerd verkeersbeleid. Afdelingsvoorzitter W. de Witt van fietsersbond ENFB vreest daarentegen dat de auto te veel terrein wint. Plannen om vijf parkeergarages aan de rand van de binnenstad te bouwen zijn daar een voorbeeld van. “Men zal luisteren naar de grootste gemeenschappelijke deler. Of dat iets zal oplossen waag ik te betwijfelen.”

Recente maatregelen om de bereikbaarheid van het centrum te verbeteren zijn tot nu toe weinig succesvol. Sinds 1 september is er een systeem van stadsdistributie. Vrachtwagens kunnen goederen afleveren bij twee transportbedrijven die ze vervolgens naar de binnenstad brengen. In ruim twee maanden is één pakje vervoerd. Wethouder Pieter-Stam: “Het wil nog niet zeggen dat de proef is mislukt. Soms moet de nood nog wat hoger zijn wil een goed concept slagen.”

Een andere maatregel is het 'transferium', een in april van dit jaar geopende 'hoogwaardige' parkeerplaats aan de ringweg, die vooral is bedoeld voor forenzen. Die kunnen vanaf het transferium met het openbaar vervoer naar het centrum reizen. Maar tot dusver zijn dagelijks slechts enkele tientallen van de driehonderd parkeerplaatsen bezet. Het transferium ligt op een onlogische plek, erkent Pieter-Stam. Het is niet ten zuiden van de stad gesitueerd, waar de meeste verkeersdrukte is, maar ten oosten. Ze blijft optimistisch omdat twee Park+Pendel-plaatsen ook een lange aanlooptijd nodig hebben gehad.

Keer op keer mislukt beleid om de Groningse forenzen uit de auto te krijgen. De noodzaak hiervoor wordt intussen steeds groter omdat dagelijks op de aanvoerroutes van het Julianaplein, het drukste verkeersknooppunt van Noord-Nederland, kilometerslange files staan. Inwoners van Groningen en forenzen zullen dit bij de enquête zeker aanroeren, maar korte-termijnoplossingen zijn nauwelijks te bedenken. Zeker niet voor de gemeente Groningen want het betreft een weg van Rijkswaterstaat.

Een betere doorstroming op het Julianaplein en de zuidelijke ringweg, onderdeel van de A7, is nauwelijks te realiseren omdat het knooppunt midden in de stad ligt. Verbreding van de weg en aanleg van extra op- en afritten is vrijwel onmogelijk. “Een misser van het zuiverste water”, noemt wethouder Pieter-Stam het feit dat de weg in de jaren zestig zo dicht langs het centrum is aangelegd. Rijkswaterstaat studeert op maatregelen voor het verkeersplein.

Pieter-Stam denkt dat in de enquête vooral suggesties zullen worden gedaan voor onlogische verkeerssituaties. Die zijn er volgens haar te veel. “Het A-Kerkhof vind ik altijd een hele lastige. Daar mag je inrijden, maar als je bij de Vismarkt bent, kun je geen kant meer op. Zulke punten zijn moeilijk te handhaven.”